Banner
रेडियोको प्रभावकारिता घट्नुको कारक जनशक्ति अभाव, नयाँ प्रविधिको प्रयोग र रेडियोकर्मीको आलस्यता
विराटचोकः पछिल्लो समय रेडियोको प्रभावकारिता घट्नुको मुख्य कारण दक्ष जनशक्तिको अभाव, नयाँ प्रविधियुक्त सञ्चारकर्मीको अधिक प्रयोग र रेडियोकर्मीको आलस्यता भएका एक कार्यक्रमका वक्ताले बताएका छन् ।
‘रेडियो र शान्ति’ भन्ने मूल नारासहित सोमबार विश्वभर रेडियो दिवस मनाइएको थियो । सोही क्रममा ब्रोडकास्टिङ एसोसिएसन अफ नेपाल (बान) को आयोजनामा सुन्दरहरैंचामा भएको अन्तरक्रिया कार्यक्रमका वक्ताले रेडियोको प्रभाव घट्नुको कारण बताएका हुन् । पछिल्लो समय दक्ष जनशक्तिको विदेश पलायन, फेसबुक, टिकटक र अनलाइनको बढ्दो लोकप्रियता अनि रेडियोकर्मीले खोजमूलक सामग्री प्रस्तुत गर्न अल्छी गर्ने प्रवृत्तिले रेडियोका स्रोता घटेको अधिकांश वक्ताको भनाइ थियो ।
अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बानका पूर्व केन्द्रीय उपाध्यक्ष ज्ञानेन्द्र निरौलाले ‘वर्तमान समयमा रेडियोको सान्दर्भिकता’ विषयक कार्यपत्र प्रस्तुत गरेका थिए । कार्यप्रस्तुत गर्दै उनले कोरोनाकाल तथा भूकम्प, बाढीपहिरोजस्ता विपत्का समयमा रेडियो नै सञ्चारको सशक्त माध्यम बन्ने गरेको उल्लेख गरे ।
रेडियोको विश्वसनीयता कायमै रहेको भन्दै सामान्य अवस्थामा ४५ प्रतिशतले र विशेष अवस्थामा ८० देखि ८३ प्रतिशतले रेडियो सुन्ने गरेको उनले बताए । विपत्को बेलामा रेडियो नै प्रभावकारी सञ्चार माध्यम देखिएको उनको भनाइ थियो ।
कार्यक्रमकी प्रमुख अतिथि नगर उपप्रमुख अकली चौधरीले समयमै ऐन, कानुन निर्माण गरी स्थानीय तहमा लागू गर्ने र स्थानीय मिडियाको विकासमा लागिपर्ने बताइन् । आवश्यकता परेमा सञ्चारगृह मर्जमा जान सक्नेतर्फ नगरले कानुन बनाउन सक्ने उनले बताइन् ।
नेकपा माओवादीका नगर अध्यक्ष दुष्यान्त भट्टराईले बजारमा रेडियोको बिक्री घटे पनि रेडियोका स्रोता भने नघटेको बताए । जनयुद्धकालमा रेडियो नै सूचनाको भरपर्दाे स्रोत रहेको उल्लेख गर्दै उनले युरोपमा भएको फ्रान्सेली क्रान्ति, अमेरिकाको स्वतन्त्रता सङ्ग्राम र भारतमा गान्धीले आन्दोलन गर्दा रेडियो नै प्रभावकारी माध्यमको रुपमा देखिएको उल्लेख गरे ।
कार्यक्रममा उद्योग वाणिज्य संघ सुन्दरहरैंचाका महासचिव नारायण कार्कीले रेडियोले आमजनचासोका विषय उठाउनुपर्ने बताए ।
पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयका रजिष्टार निलमणि पोख्रेलले रेडियोको सान्दर्भिकता र विश्वसनीयता हाल पनि कायमै रहेको बताए ।
सुकुना बहुमुखी क्याम्पस सञ्चालक समितिका अध्यक्ष केशव अधिकारीले ग्रामीण बस्तीका नागरिकको आवाज बोलिरहेकाले रेडियोको स्थायित्वका लागि सबैले सोच्नुपर्ने बताए । सञ्चारकर्मी सिर्जनशीलता भन्दा पनि आलस्यता बढ्दै जाँदा कपि पेस्ट समाचार बढी आउन थालेकाले रेडियोको विश्वसनीयता घट्दै गएको उनको भनाइ थियो ।
पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयको कृषि तथा वन विज्ञानका निर्देशक नवीन भट्टराईले रेडियोको विश्वसनीयताको प्रतिशत बढाउनुपर्ने धारणा राखे ।
प्रेस चौतारीका प्रदेश महासचिव गोपाल झापालीले केन्द्रबाट सञ्चालित रेडियोले मोफसलबाट सञ्चालित रेडियोलाई ‘डोमिनेट’ गर्ने गरेको उल्लेख गरे । मोफसलका रेडियोको नेटवर्क बनाउन आवश्यक रहेको बताउँदै त्यसो गर्न सकेमा केन्द्रका रेडियोले दबाबमा राख्न नसक्ने बताए । रेडियोलाई पनि छापा माध्यमलाई जस्तै वार्षिक रुपमा लोककल्याणकारी विज्ञापन राज्यले उपलब्ध गराउन सबैले आवाज उठाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो ।
नेपाल पत्रकार महासंघ मोरङका अध्यक्ष सञ्जीव खनालले रेडियोमा काम गर्ने प्राविधिक र व्यावसायिक सोच भएका जनशक्ति नहुँदा रेडियोका स्रोता घटेको बताए । स्रोतामा पहिलेकै जस्तो रेडियोप्रति रस भिजाउने काम गर्नेतर्फ रेडियोकर्मी लाग्नुपर्ने उनले सुझाव दिए ।
नेपाल प्रेस युनियनका प्रदेश अध्यक्ष मीनकुमार नवोदितले सङ्गीत, सूचना साहित्यको विकासमा रेडियोहरुले खेलेको भूमिका सबैभन्दा माथि रहेको उल्लेख गरे ।
नेपाल प्रेस सङ्गठनका केन्द्रीय सदस्य अर्जुन जम्नेलीले स्थानीय रेडियोहरुमा दक्ष जनशक्तिको अभाव नै मुख्य समस्या रहेको बताए ।
नेपाल पत्रकार महासंघका प्रदेश अध्यक्ष लीलाबल्लभ घिमिरेले प्रदेश तथा स्थानीय सरकारले ऐन कानुन र कार्यविधि समयमै नबनाए नीतिगत रुपमा सञ्चारगृह सञ्चालनमा कठिनाइ हुने औँल्याए ।
नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रीय सदस्य अमर खड्काले रेडियोहरुको विकास र समाज परिवर्तनमा ठूलो योगदान रहेकोले सङ्कटको बेला धैर्य गर्न सक्नुपर्ने बताए । रेडियो गाउँकेन्द्रित हुने तर कार्यालय र जनशक्ति शहरकेन्द्रित हुने हुँदा पनि समस्या आएको उनको भनाइ थियो ।
गोरखापत्र संस्थानका बोर्ड सदस्य चेतन धमलाले रेडियोको बजार बढिरहेको भए पनि हामीले त्यसलाई बुझ्ने कोशिस नगरेको जनाए । समस्या होइन अवसरबाट रेडियोकर्मीले सोच्नुपर्नेमा उनले जोड दिए ।
नेपाल प्रेस काउन्सिलका सदस्य तथा बानका केन्द्रीय सदस्य गणेश पोख्रेलले आफ्नो उत्पादनमा जोड दिन आग्रह गरे ।
बानका प्रदेश अध्यक्ष गिरिराज भट्टराईको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा बानका केन्द्रीय सदस्य बाबुराम निरौलाले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए । बानका प्रदेश उपाध्यक्ष अरबिन्द मेहताले कार्यक्रम सञ्चालन गरेका थिए ।
Facebook Comment
सशस्त्र प्रहरी बल, नेपालका अतिरिक्त महानिरीक्षक वंशीराज दाहाललाई बर्खास्त गर्न सिफारिस गरिएको छ । सशस्त्रकै एआइजी अन्जनीकुमार पोखरेल नेतृत्वको समितिले दाहाललाई बर्खास्त गर्न गृह मन्त्रालयलाई सिफारिस गरेको हो ।
बिहीबार प्रतिवेदन बुझाउँदै पोखरेलले सशस्त्र प्रहरी नियमावली अनुसार विभागीय कारबाहीको सिफारिस गरेको हो । सशस्त्र प्रहरी नियमावली, २०७२ को दफा ११३ मा आचरण विपरीतको काम गर्ने सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीलाई भविष्यमा सरकारी सेवाको निमित्त अयोग्य नठहरिने गरी सेवाबाट हटाउने वा बर्खास्त गर्ने व्यवस्था छ ।
सोही दफाअनुसार कारबाहीको सिफारिस भएर आएको गृह मन्त्रालयका एक उच्च अधिकृतले बताए । गृह मन्त्रालयका एक उच्च अधिकृतले लोकान्तरलाई बताए । ‘एआइजी दाहाललाई सशस्त्र प्रहरीको नियमावलीअनुसार नै बर्खास्त गर्न सिफारिससहितको प्रतिवेदन आएको छ,’ ती अधिकृतले भने,’ अब गृहमन्त्रीज्यूले कार्यान्वयन गर्नुहुनेछ ।’
नियमावलीअनुसार त्यसको निर्णय गर्ने अधिकार गृहमन्त्रीलाई रहेको छ । पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरा पक्राउ पर्दा दाहाल काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय टेकुमा भेट्न पुगेका थिए । अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले जबरालाई असोज ११ गते राति काठमाडौंस्थित घरबाटै नियन्त्रणमा लिएको थियो ।
दाहालमाथि संवेदनशील सूचना चुहाएको भन्दै असोज १९ गते गृह मन्त्रालयले निलम्बन गरेको थियो । मन्त्रालयले सोही दिन एआइजी पोखरेलको नेृत्वमा छानबिन समिति पनि गठन गरिएको थियो ।
अहिले निलम्बनमा परेका दाहाल सशस्त्र प्रहरीको सीमा विभाग प्रमुखको रुपमा कार्यरत थिए । सरकारले म्याद थप नगरेको अवस्थामा यही २७ वैशाखको राति १२ बजेबाट दाहाल अनिवार्य अवकाशमा जाँदै थिए ।
शिक्षकलाई सवारी साधन खरिदमा ब्याज सहुलियत दिने व्यवस्थासहितको शिक्षा (एघारौँ संशोधन) नियमावली, २०८३ सहमतिका लागि शिक्षा मन्त्रालयले अर्थ मन्त्रालयमा पठाएको छ।
प्रस्तावित व्यवस्थाअनुसार माध्यमिक तह प्रथम श्रेणीका शिक्षकले रु। ५० लाखसम्म र द्वितीय श्रेणीका शिक्षकले ४० लाखसम्मको सवारी साधन खरिद गर्न सक्नेछन्।
त्यस्तै, माध्यमिक तृतीय श्रेणी, निम्नमाध्यमिक र प्राथमिक तहका सबै श्रेणीका शिक्षकले ४ लाखसम्मको दुईपाङ्ग्रे सवारी साधन खरिद गर्न सक्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ।
सवारी साधन खरिदका लागि बैंकमार्फत हुने वित्तीय व्यवस्थामा लागत रकमको ८० प्रतिशतसम्मको किस्तागत ब्याज नेपाल सरकारले सहुलियतस्वरूप व्यहोर्ने व्यवस्था नियमावलीमा राखिएको छ। शिक्षकले बाँकी २० प्रतिशत रकम आफैं व्यवस्थापन गरी सवारी साधन खरिद गर्न सक्नेछन्।
यमनका हुथी विद्रोहीले साउदी अरेबियाको राजधानी रियादस्थित मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको दाबी गरेका छन् ।
इरान समर्थित हुथीले बिहीबार गरेको यो दाबी साउदी अरेबियामा श्रृङ्खलाबद्ध आक्रमणमा तीन जनाको मृत्यु भएको र यमनी सरकारले त्यसविरुद्ध ठूलो प्रतिआक्रमण घोषणा गरेको एक दिनपछि आएको हो ।
हुथी सैन्य प्रवक्ता याह्या सारीले रियादस्थित राजा खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्रले सफलतापूर्वक निशाना बनाइएको र त्यसले विमानस्थलको सञ्चालनमा बाधा पुर्याएको दाबी गरेका छन् ।
यो साता हुथी समूहले उक्त विमानस्थलमा आक्रमण गरेको जिम्मेवारी लिएको यो तेस्रो पटक हो । सारीले साउदी हवाई क्षेत्र हुँदै उडान नगर्न अन्तर्राष्ट्रिय विमान कम्पनीहरूलाई पुनः चेतावनी दिएका छन् ।
सन् २०१४ देखि यमनको गृहयुद्धमा संलग्न हुथीले देशको उत्तरपश्चिमी अधिकांश भूभाग नियन्त्रणमा राखेका छन् । उनीहरू यमनी सरकारसँग क्षेत्रीय नियन्त्रणका लागि लडिरहेका छन् ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार जारी लडाइँका कारण यमनमा दुई लाखभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएका छन् ।
यमनको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त सरकारले यसै साता हुथीविरुद्ध ठूलो प्रतिआक्रमण सुरु गरेको घोषणा गरेको छ । सरकारले हुथी लडाकुलाई लाल सागर तथा बन्दरगाह सहर मोचाका रणनीतिक क्षेत्रबाट हटाइएको दाबीसमेत गरेको छ ।
-
अर्थ7 years agoसमाचारमार्फत् आफ्नो चरित्रहत्या गरिएको भन्दै कानेपोखरीका युवा व्यवसायीले गरे पत्रकार सम्मेलन
-
Banner4 years agoसाउनदेखि कुन तहका कर्मचारीको कति तलब ?
-
खेलकुद7 years agoरंगशालाको अवलोकन
-
मुख्य7 years agoशेयर बजारमा झिनो अंकको गिरावट
-
अर्थ6 years agoगोर्खा डिपाटमेन्ट स्टोर विराटचोकलाई ५० हजार जरिवाना
-
मुख्य7 years agoसुन्दरहरैंचामा चोरले बोरामा हालेर लादैं गरेको बच्चालाई आमाले खोस्न सफल
-
मुख्य7 years agoपुस १० गते खण्डग्रास सूर्यग्रहण लाग्ने भएकाले मोरङका संस्थागत विद्यालय बिदा
-
धर्म / संस्कृति7 years agoगुरुङको थर नै गोत्र
You must be logged in to post a comment Login