कोशी प्रदेश
३० वर्षदेखि एउटै विद्यालयमा प्रधानाध्यापकको रूपमा कार्यरत मीना चौधरी (नारी दिवस विशेष–७)
आज फागुन २५ गते ११० औँ अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस मनाइँदैछ । यस पटकको नारा ‘म समानताको उत्पादक हुँ, महिलाको अधिकार अनुभूति गर्दैछु’ भन्ने रहेको छ । नारी दिवसको अवसर पारी निष्पक्ष खबरले फागुन २५ गतेसम्म हरेक दिन विभिन्न क्षेत्रमा सङ्घर्षशील सुन्दरहरैंचाका केही नारीको अनुभव र सङ्घर्षको कथा पाठकसामु पस्कन लागेको छ । त्यसै क्रममा ३० वर्षदेखि एउटै स्कुलमा प्रधानाध्यापक भएर सामुदायिक विद्यालयलाई अघि बढाइरहेकी सुन्दरहरैंचा–४ की मीना चौधरीको अनुभवलाई यहाँ समेटिएको छ ।
आफ्ना बुबा मनिलाल चौधरीले शिक्षाको महत्व बुझेका हुनाले छोरा र छोरीमा विभेद नगरी शिक्षाको प्रबन्ध मिलाए । अहिले आफू यो अवस्थामा आइपुग्नुमा आफ्ना किसान बाबुको विभेदरहित शिक्षाको देन ठान्छिन् उनी ।
सुन्दरहरैंचा– ४ मा रहेको आदर्श आधारभूत विद्यालयमा २०४६ साल बैशाख १ गतेदेखि प्रधानाध्यापकको रूपमा कार्यरत चौधरी हालसम्म सोही विद्यालयमा सोही पदमा कार्यरत छिन् । १६ वर्षमा विवाह गरेकी उनले २२ वर्षको उमेरमा प्रधानाध्यापकको जिम्मेवारी सम्हालेकी थिइन् । सो विद्यालयमा प्रधानाध्यापकको जिम्मेवारी सम्हाल्नुअघि साजीलाल माविमा उनले निजी स्रोतमा २ वर्ष अध्यापन गरेकी थिइन् ।
स्थापनाकालमा ४०÷४५ जना विद्यार्थी रहेको सो विद्यालयमा २०५० सालपछि एउटै कक्षामा १ सय जनाभन्दा बढी विद्यार्थी भर्ना भएको रेकर्ड पनि उनीसँग छ । अहिले भने विद्यार्थी सङ्ख्या घट्दो क्रममा रहेको र ८३ जना विद्यार्थी अध्ययनरत रहेको उनले बताइन् । वडैपिच्छे विद्यालय खुल्नुका साथै बोर्डिङमा विद्यार्थी पढाउने बढ्दो प्रचलनले विद्यार्थी सङ्ख्या घटेको उनको भनाइ छ । सीमान्तकृत समुदायका विद्यार्थी पढ्ने विद्यालय भएको र अभिभावकको कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण विद्यार्थीले पनि अभिभावकलाई काम सघाउने हुनाले विद्यार्थी सङ्ख्या कम रहेको उनको अनुभव छ ।
मासिक ९ सय रुपैयाँ तलब पाउने गरी नियुक्ति लिएकी उनले शुरुका दिनमा शैक्षिक व्यवस्थापन गर्न गाह्रो भएको सुनाइन् । अहिले उनको विद्यालयमा शिक्षक र कर्मचारी गरेर ६ जना कार्यरत छन् । विद्यालय स्थापना हुँदा उनीमात्रै शिक्षकको रूपमा रहेकी हुनाले शैक्षिक तथा प्रशासनिक दुवै काम गर्नुपर्दा अप्ठ्यारो अवस्था आएको उनले स्मरण गरिन् । अर्काे वर्षदेखि तत्कालीन दुलारी गाविसले निजी स्रोतमा १ जना शिक्षक मासिक २ सय रुपैयाँ तलब पाउने गरी नियुक्त भएपछि काम गर्न सहज भएको अनुभव गर्न पाइन् ।
उनले अध्यापन गराउने विद्यालयमा सीमान्तकृत र न्यून आर्थिक अवस्था भएको परिवारका सन्तान पढ्ने हुनाले तल्लो कक्षामा विद्यार्थीको सङ्ख्या राम्रो भए पनि माथिल्लो कक्षामा विद्यार्थी न्यून हुँदै जाने गरेका छन् । ‘४÷५ कक्षामा पढ्ने विद्यार्थीलाई अभिभावकले नै विद्यालय पठाउँदैनन्’, उनले भनिन्, ‘उनीहरूलाई आफूसँगै मजुदरीको लागि लैजाने गर्छन् ।’ आफूहरूले बारम्बार त्यसो नगर्न अनुरोध गरे पनि पूर्ण रूपमा बन्द गर्न नसकेको उनले सुनाइन् ।
विद्यालय स्थापनाताका धेरै सङ्घर्ष गर्नुपरेको अनुभव उनीसँग छ । गाउँलेसँग, बाँस, पराल, काठपात मागेको तथा बाँस र पराल आफैँले ओसारेको सम्झँदा अहिले अचम्म लाग्ने गरेको शनिबार दिउँसो उनले सुनाइन् । दुलारी गाविसका उपाध्यक्ष नन्दकुमार चौधरीको पनि ठूलो सहयोग पाएको उनले स्मरण गरिन् ।
आफूले सो विद्यालयमा पढाएका विद्यार्थीमध्ये सञ्जय साहले स्नातकोत्तर तहमा गोल्ड मेडल पाएको क्षण सम्झँदा ज्यादै खुशी लाग्ने उनले सुनाइन् । त्यस्तै, उनले पढाएका विद्यार्थी शङ्कर साहु, चन्द्रबहादुर दाहाललगायतका विद्यार्थी सरकारी सेवामा कार्यरत रहेका छन् ।
स्थानीय सरकारले खाजाको पैसा दिन छाडेपछि विद्यार्थीको सङ्ख्या अझै घटेको उनको भनाइ छ । ‘सीमान्तकृत समुदायका विद्यार्थी पढ्ने सामुदायिक विद्यालयमा आउने खाजबापतको रकम काटिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘जसले गर्दा विद्यार्थीको उपस्थिति अझै घटेको छ । हामीले स्थानीय सरकारका प्रमुखलाई यसबारेमा पटकपटक जानकारी पनि गरायौँ । तर माथिबाटै बजेट आएको छैन भनेर उहाँले जवाफ दिनुभयो । दिवा खाजाबापतको रकम काटिएपछि विद्यार्थीको सङ्ख्या घटेको हुनाले सीमान्तकृत समुदायका विद्यार्थी अध्ययन गर्ने विद्यालयले पाएको सो सुविधालाई कटौती नगर्ने हो भने विद्यार्थीको सङ्ख्या बढाउन सहयोग पुग्ने छ ।’
Facebook Comment
मोरङको सुन्दरहरैँचा नगरपालिका–९ गोविन्द मार्गमा समाजसेवी भोलेश्वर दुलालले मौलिक नेपाली संस्कृति र धार्मिक महत्व झल्काउने ज्येष्ठ नागरिक चौतारी (फल्चा) निर्माण गरी समुदायलाई हस्तान्तरण गरेका छन्।
दुर्गादेवी दुलाल एकल महिला प्रतिष्ठानमार्फत निर्माण गरिएको उक्त चौतारी दुलालले आफ्नै निजी १२ धुर जग्गामा करिब १ करोड रुपैयाँको लागतमा निर्माण गरेका हुन्। उपत्यकाबाहिर विरलै देखिने मौलिक शैलीको चौतारी निर्माणका लागि काठमाडौंलगायत विभिन्न स्थानबाट कालीगढ तथा निर्माण सामग्री ल्याइएको थियो।
इँटा र काठमा आकर्षक बुट्टा कुँदेर निर्माण गरिएको चौतारीले पुरानो नेपाली मौलिक संस्कृति र वास्तुकलाको झल्को दिन्छ। चौतारी निर्माणका क्रममा भक्तपुरमा पूजाआजा गरी देवीझोडाको माटो र मास प्रयोग गरेर इँटा जडान गरिएको दुलालले बताए।
दुलाल दम्पतीको परिकल्पनामा निर्माण भएको चौतारीको निर्माण कार्य प्रमिला दुलाल इन्द्रपुर लायन्स क्लबको अध्यक्ष रहेका बेला अघि बढाइएको थियो। निर्माण सम्पन्न भएपछि यसको मर्मतसम्भार तथा संरक्षणको जिम्मेवारी इन्द्रपुर लायन्स क्लबलाई दिने गरी समुदायलाई हस्तान्तरण गरिएको हो।
होटल जलेर खरानी भए पनि समाजसेवा निरन्तर
दुलालले सञ्चालन गर्दै आएको नेपालीरिका होटल गत वर्षको जेनजी आन्दोलनका क्रममा आगलागीबाट पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको थियो। होटल जलेर ठूलो क्षति व्यहोर्नुपरे पनि दुलाल परिवारले सामाजिक सेवाको अभियानलाई निरन्तरता दिएको हो।
आफ्नो व्यक्तिगत पीडाका बाबजुद दुलालले जग्गासहित करिब १ करोड रुपैयाँ बराबरको संरचना निर्माण गरी समुदायलाई हस्तान्तरण गरेका छन्।
चौतारी हस्तान्तरण कार्यक्रममा सुन्दरहरैँचा नगरपालिकाका नगरप्रमुख केदारप्रसाद गुरागाईंले दुलाल परिवारले देखाएको सामाजिक संस्कार र सेवाभावबाट सबैले सिक्नुपर्ने बताए।
उनले पछिल्लो समय समाजमा सामाजिक तथा नैतिक संस्कार कमजोर हुँदै गएको उल्लेख गर्दै मानवीय र नैतिक शिक्षालाई व्यवहारमा उतार्नुपर्नेमा जोड दिए। दुलालले निर्माण गरेको चौतारीले नेपाली मौलिकपनलाई जीवन्त राख्नुका साथै ज्येष्ठ नागरिकबीच अनुभव आदानप्रदान गर्ने महत्वपूर्ण थलोका रूपमा भूमिका खेल्ने उनको भनाइ थियो।
निःशुल्क स्वास्थ्य परीक्षणको व्यवस्था
चौतारी परिसरमा शौचालय, खानेपानीको धारा र किचनसमेत निर्माण गरिएको छ। साथै, दुलालको आफ्नै उद्योग पीएलओ ल्युब आयल प्रालिमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी तथा नर्समार्फत हरेक मंगलबार ज्येष्ठ नागरिकसहित समुदायका लागि निःशुल्क स्वास्थ्य परीक्षणको व्यवस्था गरिएको दुलालले जानकारी दिए।
चौतारीको संरक्षण, संवर्द्धन तथा रेखदेखको जिम्मेवारी सुन्दर नमुना टोल विकास संस्थाले लिने अध्यक्ष गोपाल दाहालले बताए। समुदायका सबै पक्षको सहकार्यमा संरचनाको संरक्षण गर्दै आगामी पुस्ताका लागि समेत उपयोगी बनाइने उनको भनाइ छ।
हस्तान्तरण कार्यक्रममा वडा नं. ९ का अध्यक्ष प्रकाश श्रेष्ठ, कार्यपालिका सदस्य रूजा घिमिरे, इन्द्रपुर लायन्स क्लबका अध्यक्ष योजना शर्मा, इन्द्रपुर जेसीजका अध्यक्ष समीर बस्नेत तथा सुन्दरहरैँचा उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष नारायण कार्कीलगायतको उपस्थिति थियो।
दुलाल परिवारले विगत ३६ वर्षदेखि सुन्दरहरैँचा क्षेत्रमा विभिन्न सामाजिक कार्यमा सहयोग गर्दै आएको जनाइएको छ। व्यक्तिगत कठिनाइ र क्षतिका बीच पनि सामाजिक सेवामा निरन्तर सक्रिय रहेको दुलाल परिवारको कार्यक्रममा उपस्थित अतिथिहरूले प्रशंसा गर्दै आगामी दिनमा समेत सेवाकार्यलाई निरन्तरता दिन शुभकामना दिएका थिए।
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत केन्द्रीय सदस्य पदका लागि युवा नेतृ प्रमिला ढकाल ‘एरिकाले उम्मेदवारी दिने तयारी गरेकी छन्। कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिका लागि उम्मेदवारी दर्ता असोज १९ गते हुने निर्वाचन कार्यक्रम सार्वजनिक भइसकेको छ।
ढकालले आफ्नो राजनीतिक यात्रा नेपाल विद्यार्थी संघको इकाइ सदस्यबाट सुरु गरेकी हुन्। उनका अनुसार उनी २०७२ सालमा सुकुना बहुमुखी क्याम्पसको नेविसंघ इकाइ सदस्य, २०७५ सालमा नेविसंघ सुन्दरहरैँचा नगर उपसभापति हुँदै संगठनमा सक्रिय रहिन्।
त्यसपछि २०८० सालमा नेविसंघको केन्द्रीय सदस्य बनेकी ढकालले २०८१ सालमा नेपाल विद्यार्थी संघको केन्द्रीय शिक्षा विभाग प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हालेकी थिइन्। २०८० सालमा एरिका ढकाललाई नेविसंघको केन्द्रीय तदर्थ कार्यसमितिमा सदस्य रहेकी थिइन् उनको राजनीतिक सक्रियता विद्यार्थी संगठनमा मात्र सीमित छैन। २०८१ सालमा उनी नेपाली कांग्रेसकी क्षेत्रीय प्रतिनिधि बनेकी थिइन् भने प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्र ३(ख)को सचिव पदका लागि प्रत्याशीसमेत बनेको उनले जनाएको विवरणमा उल्लेख छ।
ढकालले कांग्रेसलाई नेपाली समाज, युवा पुस्ता र वर्तमान समयको आवश्यकता अनुरूप अघि बढाउने उद्देश्यसहित केन्द्रीय सदस्यमा उम्मेदवारी दिन लागेको बताएकी छन्।
“नेपाली कांग्रेस पार्टीलाई नेपाल र नेपाली माटो सुहाउँदो युवा मैत्री पहिलो पार्टी बनाउनका निमित्त मैले उम्मेदवारी दिँदैछु,” ढकालको भनाइ छ।
उनले कांग्रेसको राजनीतिक दस्तावेजलाई अझ प्रगतिशील र समयसापेक्ष बनाउँदै नेपालको समुन्नतिका लागि काम गर्ने आफ्नो उद्देश्य रहेको बताएकी छन्।
युवा पुस्ताको सहभागिता, विद्यार्थी राजनीतिबाट पार्टीको मूल नेतृत्वसम्मको यात्रा र संगठनभित्र प्राप्त जिम्मेवारीलाई आफ्नो उम्मेदवारीको आधारका रूपमा प्रस्तुत गर्दै ढकालले कांग्रेसको भावी राजनीतिक दिशामा युवाको भूमिका थप बलियो बनाउनुपर्ने धारणा अघि सारेकी छन्।
मोरङको सुन्दरहरैँचा–८ सलकपुरमा सलकपुर कला उत्सव २०८३ आयोजना हुने भएको छ। शिल्पी नाट्य केन्द्र, सलकपुरको आयोजनामा हुने उत्सव चार दिनसम्म सञ्चालन हुनेछ।
उत्सवमा नाटक, कविता, गजललगायतका साहित्यिक तथा सांस्कृतिक प्रस्तुति रहने आयोजकले जनाएको छ। यस्तै, गायिका झुमा लिम्बु र रैथाने ब्यान्डको विशेष साङ्गीतिक प्रस्तुति समेत रहनेछ।
कला, साहित्य, सङ्गीत र संस्कृतिप्रति रुचि राख्ने दर्शकलाई लक्षित गर्दै आयोजना गरिएको उत्सवमा परिवार तथा साथीभाइसँग उपस्थित भई कार्यक्रमको आनन्द लिन आयोजकले आग्रह गरेको छ।
-
अर्थ7 years agoसमाचारमार्फत् आफ्नो चरित्रहत्या गरिएको भन्दै कानेपोखरीका युवा व्यवसायीले गरे पत्रकार सम्मेलन
-
Banner4 years agoसाउनदेखि कुन तहका कर्मचारीको कति तलब ?
-
खेलकुद7 years agoरंगशालाको अवलोकन
-
मुख्य7 years agoशेयर बजारमा झिनो अंकको गिरावट
-
अर्थ6 years agoगोर्खा डिपाटमेन्ट स्टोर विराटचोकलाई ५० हजार जरिवाना
-
मुख्य7 years agoसुन्दरहरैंचामा चोरले बोरामा हालेर लादैं गरेको बच्चालाई आमाले खोस्न सफल
-
मुख्य7 years agoपुस १० गते खण्डग्रास सूर्यग्रहण लाग्ने भएकाले मोरङका संस्थागत विद्यालय बिदा
-
धर्म / संस्कृति7 years agoगुरुङको थर नै गोत्र
You must be logged in to post a comment Login