आदरणीय ममतामयी आमा,

तपाईँकी छोरीको तर्फबाट धेरै धेरै सम्झना तथा नमस्कार छ ।

यहाँ हामी आजका मितिसम्म तपाईँहरूका आशीर्वादले स–परिवार सञ्चै छौँ । त्यहाँ हजुरहरू पनि सबै जना सन्चै हुनुहुन्छ भन्ने पूर्ण विश्वासमा छु । सधैँ झै यसपटक पनि बाली लगाइसकिएको छ र अब चाडपर्वको समय सुरु हुनै लागेको छ । अरु चेलीका जस्तै मेरा आँखा पनि अब माइतीतिर नै टोलाउन थालिसकेका छन् । तर देश काल र परिस्थिति राम्रो नभएको बेला यसपालीको तीज कस्तो होला भन्ने अनुमान गर्दैछु । पोहोरको सम्झना ताजै छ । बा आमासँग सँगै बसेर यसपटकको तीज मनाउन आउन सकिन्न कि जस्तो छ । निर्णय गर्न सकिनँ । त्यसैले हजुरको सुझाव अमूल्य हुने ठानी यो चिठी पठाउँदै छु ।

आमा ! तपाईँलाई थाहै छ, अहिले संसार कोरोना सङक्रमणको चपेटामा छ र नेपाल आमा पनि यसैको पीडामा छटपटाइरहेकी छिन् । यो ठाउँ त्यो ठाउँको कुरै रहेन । सारा संसार पीडामा छटपटिइरहेको छ । सुन्दैछु माइती गाउँमा पनि कोराना संक्रमितको संख्या बढिरहेको छ अरे । म आउने घरका आँगनमा पनि अहिले म पनि आउँदिनँ तपाईँ पनि नआउनु भनेर घेराबारा लगाएर बसेका छन् अरे भन्ने पनि पल्ला घरे माल्दाइको फेसबुकको खबरबाट थाहा पाएकी छु । अनि तपाईँ भने पिँढीमा बसेर छोरीहरू आउँछन् भनेर टहलिँदै हुनुहुन्छ होला । म आएँ भने पनि तपाईँसँग भेट नगरी फर्किनु पर्ने पो हो कि ? भन्ने डरमा छु ।

देशका अरु धेरै ठाउँमा पनि बन्दाबन्दीको अवस्था छ । समाचारमा पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या र मृतकको सङ्ख्या बढिरहेको सुनिरहेकी छु । म, मेरा छोराछोरी र तपाईकै ज्वाईँ बसेका ठाउँमा पनि सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढ्दै गएको छ । एकै छिनमा के हो कसो हो भन्न सकिने अवस्था छैन । कसलाई सङ्क्रमण छ त्यो पनि थाहा छैन । यो महामारी अहिले भुसमा आगो सल्किएजस्तो सल्कँदै छ । त्रास बढिरहेको छ । सरकारले घरबाट बाहिर ननिस्कन भनेर सूचना गरेको गरेकै छ । नजिकैका सरकारले त झन बेरा नै लगाएका छन् । मैले मेरा सरकारहरुको आदेश नमानेर घेरा मिचेर घर छोड्न सक्छु कि सक्दिनँ मलाई नै थाहा छैन ।

‘यो महामारीबाट जोगिन घरमा नै बस्नू है’ भनेर तपाईँले भनेको पनि मैले सम्झिइरहेकी छु । त्यसलाई नै सावधानको अचुक औषधी मानेकी छु । त्यसैले म यसपालि धेरै दोधारमा छु । कतै म र मजस्ता चेलीबेटीका माइत जाने असावधानी रहरले अरु मानिसको जीवन जोखिममा पर्ने पो हो कि ? त्यसैले यसपालिको तीज म यहीँ बसेर मनाउने निर्णय गरौँ कि भन्दैछु । यो दोधारले केही पनि निर्णय गर्न सकेकी छैन । जाँतेकी माहिली र कर्जुनाकी कान्छी बहिनीले पनि निर्णय गर्न सकेका छैनन् । उनीहरुलाई मैले आमाबाको चित्त नदुखाउने उपाय गरौँला भनेकी छु । थोरबहुत दिदी बहिनीका कुराकानीमा यसपाली तीज आ–आफ्नै घरमा मनाउने सल्लाह भइरहेको छ ।

मेरी छोरीले पनि यसपालि मावल नजान सल्लाह दिँदैछन् । आमा ! मैले यता हाम्रा चेलीबेटीलाई निम्ता गरे पनि यसपाली माइत आउन नसकिने जानकारी दिँदै दुःख नमान्नु भन्नुभएको छ र मैले पनि उहाँहरूलाई आउन कर गर्न सकिनँ । अनि तीजको रमाइलो र मिठोमसिनो पनि स्थगित छ । कोरोना गएपछि भेला भएर रमाइलो गर्ने सल्लाह मिलाएका छौँ ।

आमा ! अनि मेरा दाजुलाई पनि हतारमा बैनी लिन नपठाउनुहोला । अहिले त फोन पनि छ । तै आउँछे कि भनेर धेरै पटक फोन गर्न नभन्नुहोला किनकि तपाईका टेलिफोनका तारन्तारका खबरले र मलाई माइत आउने तीव्र इच्छाले मेरा पाइला नरोकिन सक्छन् किनकि मलाई पनि त कतिबेला आमाबुबालाई भेटौँ भन्ने कति हो कति मन छ । तर जोखिममा परिने र पारिने हो कि के हुन्छ थाहा छैन । मलाई थाहा छ तपाईँको मन सजिलै मान्दैन अनि मेरो मन पनि । हाम्रो अनुपस्थितिमा तपाईलाई तीज धेरै नै खल्लो हुन्छ भन्ने मैले बुझेकी छु । साँच्चै नै सन्तान भनेको मुटुको टुक्रा हो भन्ने कुराको महसुस अब त मलाई पनि भइसकेकै छ ।

मेरी प्यारी आमा ! तपाईले रातो सारी लागाएर बाहिरभित्र गरेको, हातभरी लगाएका चुराको आवाज, के खान्छौ भनी पटकपटक सोध्नुभएको, भाउजूले बनाएको दहीकाँक्रो कत्ति मिठो थियो । साँच्चै त्यस्तो मिठो त मैले बनाउँदा कहिल्यै भएन । व्रत बसेको, मन्दिरमा गएर नाचेको, नाच हेरेको मेरो मनमा झलझली याद आइरहेको छ । बुबाले हामी सबै भेला भएर नाच्दा मानेको रमाइलो, बजाउनुभएको ताली पनि झलझली नै यादमा छ ।

बुबाले हामीलाई थाहा नदिइकन राति नै उठेर पकाएको ढकने निद्रामा नै भए पनि सबै उठेर खाँदा कत्ति रमाइलो र मिठो भएको थियो कति । यी सबै कुरा सम्झँदा अहिले पनि मलाई हजुरहरू सँगै भएजस्तो लाग्छ । पोहोरको रमाइलो व्यक्त गर्ने कुनै शब्द नै छैन । मैलै यी सबै रमाइला क्षणहरूलाई जस्ताको तस्तै मनमा सम्हालेर राखेकी छु । पोहोर सालको त्यो क्षण सम्झँदा घरीघरी त मेरा आँखा आफैँ रसाउँछन् । तपाईँसँगै बसेर धेरै दुःखसुखका गफ गर्न मन छ , तपाईँका धेरैधेरै अर्तीका कुरा सुन्न बाँकी नै छ । माइत आउने मन त कति छ कति तर के गर्नु आफ्नो मनलाई आफैँले सम्झाउँदै छु तर पनि यो मन मानेकै छैन ।

गाउँघरमा यसपालि अघिल्लो सालको जस्तो चोकचोकमा गएर धुमधामसँग नाचगान पनि नगरौँ भन्ने सल्लाह गरेका छौँ । यो साल तीज मनाउने तरिका बदलौँ भन्दै छौँ । मैले देखिरहेकी छु कति बहिनी, दाजु र भाइहरु अनलाइनमार्फत पनि रमाइलो गरिरहेका छन् भने कति चेलीबेटीका दाजुभाइको महामारी, बाढी र पहिरोले जीवन गुमेको छ । कतिको रोजगारी गुमेको छ, कति आमाहरू सन्तानको पीडामा हुनुहुन्छ, छरछिमेक र आफन्तहरू कति क्वारेन्टिनमा र आइसोलेसनमा हुनुहुन्छ ।

महामारीकै सन्त्रासमा कति विदेशमा त कति स्वदेशमा नै छटपटाइरहनु भएको छ । यस्तो अवस्थामा हामीले कसरी यो चाडलाई धुमधामका साथ मनाउन सक्छौँ ? तपाई आफँै भन्नु त ? तपाई त संसारकै ज्ञानी र महान आमा, हामी सबैकी आमा । यो अवस्थामा तपाई हामीलाई के सल्लाह दिनुहुन्छ ? धेरै चेलीहरूको अवस्था यस्तै छ । यसपटकको तीज हजुरहरूले जिम्मा लगाएकै घरमा मनाएँ भने के भन्नुहुन्छ ? तपाईको उचित सल्लाहको प्रतीक्षामा रहने छु । हामी सबैकी संसारकै महान् र प्यारी आमा यो पत्र पाएपछि सकेसम्म मलाई लिन माइती नपठाउँदा म दुःखी हुने छैन । म तपाईँकै काखमा हुनेछु र तपाईँकी यो छोरीको मायामा कुनै कमी हुने छैन ।

अन्त्यमा, यो पत्र पाउनासाथ बुबा, दाजु–भाउजू, भाइबहिनीहरूलाई सुनाइदिनु होला । अनि मलाई सम्झने छरछिमेकका दिदी बहिनीलाई पनिा मेरो सम्झना र सन्देश अनि मिठो माया पनि सुनाइदिनु होला भन्दै अहिलेलाई बिदा चाहन्छु ।

उही तपाईंकी प्यारी छोरी