धेरै जना साथीको अनुरोधमा मैले आफ्नो उपचारको अनुभवको सार यहाँ लेखेको छु । उपचारको लागि प्रमाणित केही मापदण्डहरु पनि होलान् । कतिपय स्थानीय तहहरुबाट सिफारिश गरिएको आइसोलेसनमा रहँदाको खानपान र दैनिक व्यवहारको तालिका सामाजिक सञ्जालहरुमा पनि आइरहेका छन् । तिनैको आधार लिएर र साथी तथा शुभचिन्तकहरुको सुझावअनुसार २३ दिनको बसाइमा मैले बुझेको र अपनाएको मापदण्ड सार्वजनिक गरेको हुँ ।

यो रोगको प्रकृति र लक्षण व्यक्तिअनुसार फरकफरक हुने गरेको पाइएको (अन्य संक्रमित व्यक्तिसँगको अनुभव आदानप्रदानबाट थाहा भएअनुसार) ले सबैलाई यही ठीक हुन्छ भन्न सकिन्नँ । बिरामको प्रकृतिअनुसार आफ्नो नजिकको स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाहबमोजिम गर्नहुन अनुरोध छ ।

एकान्तवासमा पूर्णतः एक्लो बसाइ, खुला हावादार कोठामा आफ्नो सामान, भाँडा, कपडा, बाथरूम बिरामीले मात्र प्रयोग गर्ने अरुले प्रयोग नगर्ने गर्नुपर्छ ।

(क) मैले बिहान तातो कागतीपानी र पसिना निस्कुञ्जेल जुम्बा डान्स गरेँ । केहीबेर तातोपानीको बाफबाट उपचार लिएँ । सास लिने र छोड्ने अभ्यास गरेँ । अदुवा, मरिचसहितको कागती चियाको सेवन गरेँ । गुर्जोको डाँठ, मरिच, तेजपात, दालचिनी, अदुवा, बेसार, सख्खर, ज्वानो, टिमुर, तुलसी नीम र पारिजातको पात, अश्वगन्धाको पाउडर, जेठीमधुको पाउडर मिसाएर पकाएको तातो सुप पटकपटक पिउने गरेँ । आफूलाई रुच्ने तातो खाना (मैले शाकाहार खाना) खाने गरेँ । शुरुको १० दिन जति त दैनिक ६ लिटरसम्म तातोपानी सेवन गरेँ ।

(ख) दिउँसो ३ पटक कागती र अदुवा मरिच कागती चिया वा माथि लेखिएको तातो सुप सेवन गरेँ । शुरुको ८\१० दिनसम्म दिनको १ दाना अमला खाएँ । परिवार, साथी शुभचिन्तकहरुसँगको सकारात्मक फोनवार्ता नियमित भइरह्यो ।

(ग) साँझमा पसिना निस्कुञ्जेल जुम्बा डान्स, केहीबेर तातोपानीको बाफको उपचार गर्ने गरेँ । सास लिने र छोड्ने अभ्यास अनि रुचिअनुसारको खाना कहिल्यै छुटाइनँ । माथि लेखिएको तातो सुप एकैपटक ठूलो भाँडामा पकाइराख्ने र समयसमयमा निकालेर पिउने गरेँ ।

(घ) बिहान र राती सुत्ने बेलामा एक चिम्टी धुलो बेसार राखेर एक गिलास तात्तातो दूध पिएँ । शरीरलाई पूर्ण आराम पुग्नेगरी निदाउने गरेँ ।

(ङ) इच्छानुसारको गीतसङ्गीत र भजन श्रवण गरेँ । आफ्नो कोठा, बाथरूम, प्यासेजलाई स्यानिटाइजर झोल स्प्रे गरी साँझबिहान डिसन्फेक्सन सफाइ गर्ने काम गरेँ ।

(च) शुरुको २ दिनसम्म ज्वरो आउँदा र शरीरको ढाड जोर्नीहरु दुख्दा बिहानबेलुकी फ्लेक्सन १\१ चक्की, करीब ७\८ दिनसम्म खोकी लाग्दा पोलेको बोझोको जरा, टुक्रा र जेठीमधुको डाँठको टुक्रा मुखमा राखी रस चुसँे । मह पनि उपयोगी हुने, परिवारमा अरुले खाए पनि एलर्जीको कारण मैले मह खाइनँ । खोकी लाग्न सक्ने हुनाले दही, मही र चिसो पानी वर्जित गरियो ।

(छ) कोरोना संक्रमण भएको २ दिनपछिदेखि करिब १ साता नाकमा गन्ध र जिब्रोमा स्वाद हराउँदो रहेछ । शून्य बराबर, केही नै थाहा नहुने हुँदो रहेछ । यतिसम्म कि मैले सन्चोको बिर्को खोलेर नाकैमा पसाउँदा समेत कत्ति पनि गन्ध थाहा पाइनँ । खानाको त स्वादै नहुने हुँदो रहेछ । अलिअलि नुनिलो मात्रै महसुस हुँदो रहेछ । त्यतिबेला अलिअलि नुन, बिरेनुन, कागती र अकबरे खुर्सानी अचारको रुपमा चाट्ने गरँे । अनि बल्ल केही स्वाद मससुस हुन्थ्यो । पछि सन्चो हुँदै गएपछि गन्ध र स्वाद फिर्ता आयो ।

(ज) बीचमा १ दिन पखाला लागेको थियो, तर औषधी नखाई सन्चो भयो ।

(झ) ज्वरो, खोकी र पखलाले गर्दा होला, करीब ४ दिनसम्म शरीर एकदम कमजोर हुनाले आलस्य भएको महसुस गरँे । कमजोरीले गर्दा होला, केही नगरी बस्दा पनि पसिना आइरहने । हुन त त्यसबेला शरीरमा तातोपानीको आपूर्ति पनि धेरै थियो । पछि संक्रमणले छोड्दै गएपछि यो सबै सामान्य हुँदै गयो ।

(ञ) यस अवधिभर म, श्रीमती अन्जुजी (यसबीचमा टेस्ट नगराए पनि संक्रमणको लक्षणहरु देखिएर करिब १२ दिन बिरामी परेको) र कर्मचारी अच्युतम्जी (संक्रमित हुनुभएको) ले सबैले यसै अनुसार सँगै उपचार गरेको ।

(ट) बजारको थप औषधीः बिहान बेलुकी एक एक चम्चा च्यावनप्रास, भिटामिन सी (बअभतष्अ बअष्म) ट्याब्लेट र जिन्क ट्याब्लेट एक एक चक्की बिहान बेलुकी खाएँ । आयुर्वेदिक पसलबाट अश्वगन्धा र जेठी मधुको पाउडर तथा खोकी सन्चो गर्न आयुर्वेदिक कस्तुरीभूषण र कासामृत सिरप तथा जडिबुटी कम्पनीको सन्चो प्रयोग गरेँ ।

(ठ) आफूसँग शरीरमा अन्य रोग छैन भने धेरै डराउनुपर्ने रहेनछ । मैले आफूलाई अन्य कुनै रोग भएको महसुस गरेको छैन । मैले ओक्सिमिटर र थर्मोमिटरबाट आफ्नो मापन नियमित गरिरहेको थिएँ ।

(ड) यो मेरो व्यक्तिगत अनुभव हो । सबैमा यो उपचार, विशेष गरी बजारको औषधीको प्रकार र मात्रा, लागू नहुन सक्छ । आफ्नो समस्याको प्रकृति एवम् डाक्टरको सल्लाह अनुसार गर्नुहुन अनुरोध गर्दछु ।

(जिल्ला वन कार्यालय मोरङका प्रमुख घिमिरेको फेसबुक वालबाट साभार गरी सम्पादन गरिएको ।)