Connect with us
Advertisement

हाइड्रोपावरले खोलामा १० प्रतिशत पानी नछोडेपछि खहरेमा परिणत हुँदै सोलु खोला

Published

on

विराटचोकः जैविक विविधताको संरक्षण गर्न सहयोग पुगोस् भनेर हाइड्रोपावरले खोलाको सबै पानी प्रयोग गर्न नपाउने कानुनी व्यवस्था छ । तर, हाइड्रोपावरहरुले भने सकेसम्म धेरै पानी प्रयोग गर्ने गरेका छन् ।

सोलुखुम्बुको सोलु खोला यस्तो खोला हो जुन खोलाबाट आधा दर्जनभन्दा बढी हाइड्रोपावर सञ्चालन हुँदैछन् । कुनै हाइड्रोपावर निर्माण सम्पन्न भएर विद्युत उत्पादन भइसकेको छ भने कुनै हाइड्रोपावर निर्माणाधीन अवस्थामा छन् । यीमध्ये अधिकांश हाइड्रोपावरले १० प्रतिशत पानी खोलामै छाडेर बाँकी पानीमात्रै प्रयोग गर्न पाइने नियम उल्लङ्घन गर्ने गरेका छन् ।

२३ दशमलव ५ मेगावाटको अपर सोलु हाइड्रोपावरले सोलु खोलाको सबै पानी पावरहाउसमा लगेको छ । खोलामा १० प्रतिशतको त कुरै छोडौँ १ प्रतिशत पनि पानी छोडेको छैन । साल्चा हाइड्रोपावरले प्रयोग गरेको पानी खोलामा मिसिनासाथ अपर सोलुको इन्टेकमा नहरमार्फत् सोलु खोलाको सबै पानी जान्छ । त्यसपछि पाइपलाइनमार्फत् पावरहाउससम्म पानी पुर्याइएको छ । पाइपलाइन शुरु हुनुभन्दा अगाडि कुलो (नहर)मार्फत् पानी लाने क्रममा चुहिएर गएको पानी मात्रै सोलु खोलमा बगेको छ । जुन अपर सोलु हाइड्रोपावरले प्रयोग गरेको पानीको १ प्रतिशतमात्रै देखिन्छ । बर्खायाममा मात्रै त्यहाँ खोलामा पानी बगेको देखिने र हिउँदयाममा खहरेको रुपमा देखिने स्थानीय बताउँछन् ।

खोलामा पानी नछोडेर खहरे बनाएछि खोलाको पानी उपभोग गर्ने स्थानीयवासी, स्थल जीवजन्तु र जलचर प्राणीलाई असर गरेको हुन्छ । तर, खोलाको पानी प्रयोग गरेर खोलामा छाड्ने स्थानको बीचमा बस्ती वा खेतीयोग्य जग्गा छैन भने हाइड्रोपावरले चलख्याइँपूर्वक सबै पानी प्रयोग गर्ने गरेको देखिन्छ । अपर सोलु खोला हाइड्रोपावरले सोही चलख्याइँ गरेको स्पष्ट हुन्छ ।

रन अफ रिभरमा आधारित जलविद्युत आयोजना सञ्चालन गर्दै आएको सो आयोजनाबाट कम्पनीले २०७० चैत ४ गते देखि व्यावसायिक विद्युत उत्पादन गर्दै आइरहेको छ । आयोजनाको कुल लागत ५ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ भने प्रति मेगावाट लागत २१ करोड २७ लाख रुपैयाँ रहेको छ । सो आयोजनाको साधारण लगानी फिर्ता हुने अवधि ७ दशमलव ८६ वर्ष र डिस्काउन्टेटतर्फ लगानी फिर्ता हुने अवधि १६ दशमलव ९६ वर्ष रहेको छ ।

सोलु खोलामा सञ्चालित ५ देखि ८६ मेगावाटसम्मका आयोजनाहरू अधिकांशले खोलामा १० प्रतिशत पानी छोड्नुपर्ने नियमको पालना गरेका छैनन् । सो नियम पालना गर्न लगाउनेतर्फ सरोकारवालाले चासो पनि दिएका छैनन् । यद्यपि बेलाबेलामा अनुगमन भने हुने गरेको सरोकारवाला बताउँछन् ।

सोलुखुम्बुका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले जिल्लामा आएपछि शुरुमा हाइड्रोपावरको अनुगमन गर्ने गरेका छन् । हाल कार्यरत प्रमुख जिल्ला अधिकारी वसन्त भट्टराई पनि आफूले जिल्लामा पहिलो अनुगमन हाइड्रोपावरको नै गरेको बताउँछन् । तर, अनुगमनको क्रममा अनियमितता नपाइएको उनले सुनाए ।

‘अहिले त्यस्तो गुनासो सुनिएको छैन’, प्रमुख जिल्ला अधिकारी भट्टराईले भने, ‘म जिल्लामा आउनासाथ विभिन्न निकायसँग समन्वय गरेर अनुगमन गर्न जाँदा भने खोलामा पानी छाडेको पाएका छौँ ।’

Continue Reading

Facebook Comment

Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Banner

विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसमा इन्द्रपुर जेसीजद्वारा सञ्चारकर्मी सम्मान

Published

on

विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसको अवसरमा इन्द्रपुर जेसीजले सुन्दरहरैंचामा सक्रिय सञ्चारकर्मीहरूलाई सम्मान गर्दै कार्यक्रम आयोजना गरेको छ।

जेसीज सचिवालयमा सम्पन्न कार्यक्रममा वर्ष २०२६ का अध्यक्ष समीर बस्नेत तथा प्रमुख अतिथि, संस्थाका पूर्व अध्यक्ष एवं रेडियो सुसेलीका अध्यक्ष रमेश खड्काले ९ जना सञ्चारकर्मीलाई दोसल्ला ओढाएर सम्मानपत्र प्रदान गर्नुभयो।

सम्मानित हुनेहरूमा कृष्णचन्द्र सुवेदी (पूर्वी अनलाइन), खेमचन्द्र अधिकारी (शिखरबास खबर), गणेश मिश्र (रेडियो सुसेली), निरज खवास (फटाफट न्यूज), मणिराम दाहाल (नेपाल गौरव), राज पोख्रेल (इष्ट खबर), लीलानाथ गच्छदार (जनचर्चा टाइम्स), शिव भट्टराई (भोजपुरे सुन्दरहरैँचा अपडेट) र ज्ञाननाथ ढकाल (निष्पक्ष खबर) रहेका छन्।

पत्रकारितामार्फत सूचना प्रवाह, जनचेतना विस्तार तथा लोकतान्त्रिक मूल्य स्थापनामा योगदान पुर्‍याएको कदर गर्दै संस्थाले आफ्नो २५औँ वर्षगाँठको सन्दर्भमा सञ्चारकर्मीलाई सम्मान गरेको अध्यक्ष बस्नेतले जानकारी दिनुभयो।

प्रमुख अतिथि खड्काले सत्य, निष्पक्ष र विश्वसनीय समाचार प्रवाहमा सञ्चारकर्मीको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै यस्तो पहलको प्रशंसा गर्नुभयो।

कार्यक्रममा सम्मानित सञ्चारकर्मीका तर्फबाट मन्तव्य राख्दै शिखरबास खबरका सम्पादक खेमचन्द्र अधिकारीले वर्तमान सरकार प्रेसमैत्री नभएको आरोप लगाउनुभयो। निजी सञ्चार माध्यमप्रति सरकारी विज्ञापन वितरणमा गरिएको कटौतीले सरकार निरङ्कुशतातर्फ उन्मुख भएको संकेत मिलेको उहाँको भनाइ थियो।

उक्त कार्यक्रममा इन्द्रपुर जेसीज र इन्द्रपुर जुनियर जेसीजका पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको थियो।

Continue Reading

Banner

राष्ट्रपति कार्यालय पुग्यो अर्को अध्यादेश

Published

on

सरकारले सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी ऐन संशोधन गर्नका लागि अध्यादेश जारी गर्न राष्ट्रपति कार्यालय पठाएको छ ।

राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता रितेशकुमार शाक्यले सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अध्यादेश राष्ट्रपति कार्यालयमा दर्ता भएको अनलाइनखबरलाई जानकारी दिए ।

‘सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अध्यादेश पनि यसअघि नै आइसकेको हो, अध्ययनको क्रममै छ,’ उनले भने ।

सरकारले विभिन्न ८ वटा अध्यादेश राष्ट्रपति कार्यालय पठाएको हो ।

जसमध्ये सहकारी र सार्वजनिक खरिदसम्बन्धी अध्यादेश जारी भइसकेका छन् ।

अन्य ६ वटा अध्यादेश भने अध्ययनकै क्रममा रहेको शाक्यले बताए ।

संवैधानिक परिषद् लगायतका केही अध्यादेशमा राष्ट्रपति पौडेलले बिहीबार कानुनविद्हरूसँग पनि छलफल गरेका थिए ।

Continue Reading

Banner

वैशाख शुक्ल पूर्णिमा : आज उभौली पर्व मनाइँदै

Published

on

प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका दिन किरात राई समुदायले मनाउने उभौली पर्व आज देशभरका भूमेस्थानमा पूजा आराधना गरी मनाइँदैछ ।

बाली लगाउनुअघि गाउँगाउँमा रहेका भूमेस्थानमा राम्रोसँग काम होस् भनी प्रकृतिको पूजा आराधना गरिने परम्परा रहेको छ । गर्मी बढ्ने भएकाले यो समुदायका मानिस बेँसीबाट लेकतिर उँभो लाग्ने भएकाले पनि यसको नाम उभौली रहेको हो ।

वैशाख शुक्ल पूर्णिमादेखि चराचुरुङ्गीलगायत जङ्गली जनावर पनि उँभो लाग्ने किरात समुदायको विश्वास छ । नदीमा माछा पनि गर्मीबाट बच्न बेँसीको नदीबाट लेकतिर लाग्छन् भन्ने भनाइ छ ।

मार्गशीर्ष शुक्ल पूर्णिमाका दिन बाली भित्र्याएर जाडो छल्न बेँसी झरेका मानिस आजदेखि उँभो लाग्छन् । उँभोको अर्थ खेतीपाती राम्रो होस्, धेरै होस्, उन्नति होस् भन्ने भनाइ पनि रहेको छ । यस पर्वका अवसरमा चण्डी नाचसमेत नाचिन्छ । यसैकारण वैशाख शुक्ल पूर्णिमाको दिनलाई चण्डी पूर्णिमा पनि भनिन्छ ।

किरात समुदायका विभिन्न सम्प्रदायका बीच साकेला नाच पनि नाचिन्छ । राजधानीमा ललितपुरको हात्तीवनमा रहेको साकेलास्थानमा केही मानिस जम्मा भएर पूजा आराधनाको विधि पूरा गर्ने तयारी किरात राई यायोक्खाले गरेको छ । खोटाङको ऐँसेलुखर्क गाउँपालिकाका मानिसले भने यो पर्व जेठ २२ गतेपछि मनाउने तयारी गरेका छन् । ऐँसेलुखर्कका मानिसले प्रत्येक वर्ष जेठ २२ पछि यो पर्व मनाउने परम्परा छ ।

किरात समुदायमा पनि एकथरिले उभौली पर्व उत्तरायण सुरु हुने दिन माघ १ गते नै मनाउने गर्छन् । उधौली भने दक्षिणायन सुरु हुने दिन पारेर साउन १ गते मनाउँछन् । यस समुदायका धेरै मानिसले उभौली वैशाख शुक्ल पूर्णिमा र उधौली पर्व मार्गशीर्ष शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाउँछन् । यो पर्व किरात राई समुदायको महत्त्वपूर्ण पर्वका रूपमा रहेको छ ।

Continue Reading
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trending

सम्पर्क

विराट मिडिया एण्ड एड्भरटाइजिङ प्रालिद्वारा सञ्चालित
निष्पक्ष खबर डट कम

सुन्दरहरैँचा, मोरङ

सूचना विभाग दर्ता नं. १६४२ ०७६।७७

प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. ३४३ ०७६।०७७
कम्पनी दर्ता नं. २२७६३९।०७६।०७७
स्थायी लेखा नं. ६०९६५३९४६

सम्पर्क

९८४२११३१५४, ९८०४३९४५४७, ९८०४०५३७९९

ई–मेल

[email protected]
हाम्रो टिम
अध्यक्ष टेकराज तिम्सिना
प्रधान सम्पादक ज्ञाननाथ ढकाल
सम्पादक पवन तिम्सिना
प्रबन्धकः शम्भु धमला
हाम्रो फेसबुक