Banner
आर्थिक संकटतर्फ लुम्बिनी, रोकियो भुक्तानी
सञ्चित कोषमा रकम अभाव भएपछि लुम्बिनी प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को अन्त्यतिर सबै किसिमका भुक्तानी रोक्का गरेको छ । आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयको निर्देशनमा प्रदेश कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयले आइतबार राति १२ बजेपछि सरकारका सबै खाताबाट भुक्तानी रोक्ने निर्णय गरेको हो ।
उनका अनुसार आइतबारसम्म प्रदेश सरकारले पुँजीगत बजेटतर्फ झन्डै ७० प्रतिशत खर्च गरिसकेको छ । यतिबेला सरकारको खातामा जम्मा ३५ करोड रुपैयाँमात्र बाँकी छ, जसमा चालूतर्फको केही रकम सोमबारसमेत भुक्तानी भइसकेपछि थप घटेको छ ।
यसरी भुक्तानी तीव्र गतिमा भइरहेको बेला आन्तरिक राजस्व अपेक्षाअनुसार उठ्न नसक्दा सरकारको सञ्चित कोष नै सकिएको हो । चालू आवमा प्रदेशले ४ अर्ब ७१ करोड राजस्व आन्तरिक स्रोतबाट संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको थियो, तर असार १५ गतेसम्म जम्मा १ अर्ब ८३ करोड अर्थात् ३८.८४ प्रतिशतमात्र संकलन भएको छ ।
मुख्य स्रोतमा लक्ष्य नभेट्टाउँदा बढ्यो आर्थिक संकट
प्रदेश सरकारले आन्तरिक आयतर्फ सबैभन्दा बढी वन क्षेत्र र सवारी क्षेत्रबाट राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य लिएको थियो । वन क्षेत्रबाट १ अर्ब ३३ करोड उठाउने लक्ष्यअनुसार हालसम्म २९ प्रतिशत अर्थात् ३९ करोड १२ लाखमात्र उठेको छ ।
त्यस्तै सवारी चालक अनुमतिपत्र तथा सवारी दर्ता शुल्कबाट १ अर्ब ९५ करोड उठाउने लक्ष्य थियो, तर हालसम्म ७६ करोड २५ लाखमात्रै उठेको छ ।
यस्तो आर्थिक संकटबीच मन्त्रालयले आइतबार कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयलाई पत्र पठाउँदै खर्चमा कडाइ गर्न निर्देशन दिएको छ । संघीय सशर्त अनुदान, वैदेशिक स्रोत, म्याचिङ फन्ड, वित्तीय हस्तान्तरण, पारिश्रमिक तथा भत्ता, खाद्यान्न र अन्य अत्यावश्यक शीर्षकमा खर्च गर्नुपरेमा पनि मन्त्रालयको पूर्वस्वीकृति अनिवार्य गरिएको छ ।
यससँगै लुम्बिनी प्रदेशमा भुक्तानी संकट गहिरिँदै गएको छ । प्रदेश सरकारको आर्थिक अनुशासनमाथि पनि प्रश्न उठ्न थालेको आर्थिक क्षेत्रका जानकारहरुको भनाइ छ । अहिले रोकिएको भुक्तानी आगामी आवमा दिनुपर्ने भएका कारण बजेट कार्यान्वयनमा थप चुनौती देखिने र घाटा बजेटका समस्या यस्तै हुने उनीहरुको तर्क छ ।
व्यवसायी वासुदेव थापाले गत वर्ष पनि सरकारको रकम छिटो सकिएका कारण आफूहरुले दुःख पाएको र यस वर्ष पनि त्यो समस्या थपिने भएको जनाएका छन् ।
लुम्बिनी निर्माण व्यवसायी संघका सल्लाहकार जबिन कक्षपतीले काम सकेका योजनाको बजेट रोकेर सरकारले ठूलो गल्ती गरेको र यसले व्यवसायीलाई ठूलो मर्का पर्ने जनाएका छन् ।
‘बजारमा उधारो केही पाइँदैन, सरकारले एक्कासि बजेट रोकेर निकै ठूलो समस्यामा व्यवसायीलाई पारेको छ । योमात्रै होइन, यसअघि ५ महिनाअघि नै काम सकेका व्यवसायीले भुक्तानी नपाएको ठूलो लिस्ट हामीसँग छ । असारमा धेरै आयोजनाको काम सम्पन्न हुने चरणमा छन् । यस्तो अवस्थामा रोकिएपछि ठूलो समस्या आउँछ’, उनले भने, ‘पहिले समयमै टेन्ज्डर पनि नलगाउने अनि बजेट पेश्की पनि नदिने अन्तिममा काम सकेर फाइल बुझाएपछि रकम सकियो भनेर पहिल्यै सूचना निकालेपछि के हुन्छ अवस्था ? व्यवसायी कसरी चल्ने ? यसको जवाफ कसले दिने ?’
आर्थिक अनुसन्धान केन्द्र नेपालका अध्यक्ष हुमराज भुसाल यस अवस्थाले प्रदेशको संरचनामै चुनौती देखाएको बताउँछन् ।
‘प्रादेशिक अर्थतन्त्र असफलतातर्फ उन्मुख भएको संकेत हो, यसले भौतिक पूर्वाधार क्षेत्रमा मात्रै होइन, समग्र प्रदेशको आर्थिक विकासमा चुनौती खडा गर्छ । काम सकेका व्यवसायीले भुक्तानी नपाउँदा सबै क्षेत्रमा असर गर्छ । यो विषयमा सरकारले पूर्वसूचना दिन नसक्नु अझै ठूलो कमजोरी हो’, उनले भने ।
Facebook Comment
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको प्रत्यक्षतर्फका लागि आज देशभर उम्मेदवारी दर्ताको कार्यक्रम हुँदैछ ।
निर्वाचन आयोगले देशभरका १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रका निर्वाचन कार्यालय स्थापना गरी उम्मेदवार दर्ताका लागि आवश्यक तयारी पूरा भइसकेको जनाएको हो । आयोगले उम्मेदवारी दर्ता गर्न जाँदा कुनै पनि तडकभडक नगर्न, शान्तपूर्वक र मर्यादित भएर निर्वाचन कार्यालय पुग्न सबै राजनीतिक दल तथा सम्बद्ध उम्मेदवारलाई आग्रह गरेको छ ।
आयोगले प्रमुख राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारलाई उम्मेदवारी दर्ताको समयसमेत निर्धारण गरेको छ । भीडभाड कम गराउने र उम्मेदवारी दर्ता सहज बनाउने उद्देश्यले समय निर्धारण गरिएको आयोगले प्रष्ट पारेको छ ।
आयोगले यसअघि समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फका उम्मेदवारको अन्तिम सूची सार्वजनिक गरिसकेको छ । कूल २७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीमार्फत ११० जना चयन हुनेछन् भने प्रत्यक्ष प्रणालीमार्फत १६५ निर्वाचित हुने व्यवस्था छ ।
गत भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी आन्दोलनपछि निर्वाचन प्रयोजनका लागि गठन भएको अन्तरिम सरकारले निर्वाचनका लागि आवश्यक साधन र स्रोत उपलब्ध गराएको छ । निर्वाचन सुरक्षाका लागि निर्वाचन प्रहरी छनोटको प्रक्रिया सुरु गरिसकेको छ । अधिकांश राजनीतिक दलले उम्मेदवार छनोट गरिसकेका छन् भने छनोट गर्न बाँकी भएकाले पनि आज बिहानसम्म सबै सक्ने छन् ।
नेपाली कांग्रेसले केही क्षेत्रका उम्मेदवार छनोटको प्रक्रियामा रहेको जनाएको छ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)ले सबै निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार छनोट गरिसकेको जनाएको छ ।
एमाले, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलगायतले उम्मेदवार छनोट गरी उम्मेदवारलाई आधिकारिक पत्र प्रदान गरिसकेका छन् ।
आयोगले निर्धारण गरेको कार्यसूची अनुसार आज देशभर उम्मेदवारको मनोनय हुँदैछ । उम्मेदवारले मनोनयनका लागि नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि वा मतदाता परिचयपत्रको प्रतिलिपि अनिवार्य रूपमा लिएर उपस्थित हुनुपर्नेछ ।
त्यस्तै, कुनै गाउँपालिका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको निस्सा पनि जरुरी पनि छ । आयोगले अन्य केही कागजातसमेत लिएर आउन आग्रह गरेको छ ।
आयोगले आवश्यक सबै तयारी पूरा भएको जनाएको छ । आज उत्साहपूर्वक रूपमा देशभर उम्मेदवार मनोनयनको कार्यक्रम अगाडि बढ्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ ।
विसं २०७९ मा भएको प्रतिनिधिसभा गत भदौको जेनजी आन्दोलनपछ विघटन भएको हो । त्सपछि बनेको सरकारले फागुन द्दज्ञ गतेका लागि नयाँ निर्वाचनको मिति तय गरेको हो ।
नेपाली कांग्रेको दोस्रो विशेष महाधिवेशनबाट सभापति बनेका गगन थापाले फागुन २१ को निर्वाचनका लागि धमाधम टिकट बाँड्न थालेका छन् ।
निर्वाचन आयोगबाट सभापतिको मान्यता पाएसँगै थापाले मंगलबार मनोनयन हुने भएपछि सोमबारदेखि धमाधम उम्मेदवार छानिरहेका छन् ।पहिलो चरणमा हिमाली र उच्च पहाडी जिल्लाका १७ निर्वाचन क्षेत्रका उम्मेदवारहरूलाई टिकट बाँडिसकेका छन् ।
यसअघि समानुपातिक र राष्ट्रियसभाको टिकटमा तत्कालीन सभापति शेरबहादुर देउवाले हस्ताक्षर गरेका थिए । प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्षतर्फ भने गगन आफैंले हस्ताक्षर गरे टिकट दिइरहेका छन् ।कांग्रेसका उम्मेदवार मिलाउन सोमबार राति देउवा र शेखर कोइराला समूहका नेतासँग उनले छलफल गरेका थिए । त्रिपक्षीय छलफलपछि गगनले टिकट बाँड्न थालेका हुन् । थापाले सोमबार नै राति धेरै स्थानको टिकट दिइसक्ने तयारी गरेका छन् ।
पार्टीको आधिकारिकता गुमाएको समूहलाई पनि गगनले समेटेर टिकट दिने तयारी गरेका छन् ।
१. कालिकोट – हर्ष बम
२. डोल्पा – कर्ण बहादुर बुढा
३. ताप्लेजुङ – गजेन्द्र तुम्येहाङ
४. तेह्रथुम – सन्तोष सुब्बा
५. दैलेख–१ – दिक्पाल शाही
६. दैलेख–२ – बासना थापा
७. धनकुटा – दिनेश राई
८. रूकुमपूर्व – कुसुम थापा मगर
९. पाँचथर – नरेन्द्र केरूङ
१०. प्युठान – डा. गोविन्दराज पोखरेल
११. बाजुरा – जनक गिरी
१२. बैतडी – चतुरबहादुर चन्द
१३. मुगु – खड्ग बहादुर बुढा
१४. रोल्पा – डा. सुधन कुमार ओली
१५. सल्यान – केशब बहादुर विष्ट
१६. जुम्ला – दीप बहादुर शाही
१७. हुम्ला – जयपति रोकाया
१८. भोजपुर- बालकृष्ण थापा
१९. अछाम-१, भरतबहादुर स्वाँर
२०. अछाम-२- पुष्पबहादुर शाह
सरकारका प्रवक्ता एवम् सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री जगदीश खरेल राजीनामा दिने भएका छन् ।
खरेलका प्रेस सल्लाहकार सीबी अधिकारीका अनुसार उनले अहिले ५ः३० बजे मन्त्रालयमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै राजीनामा दिन लागेका हुन् ।
उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) प्रवेश गर्ने तयारी छ । उनीनिकटका अनुसार खरेल ललितपुर– २ बाट चुनावमा भाग लिँदै छन् ।
-
अर्थ6 years agoसमाचारमार्फत् आफ्नो चरित्रहत्या गरिएको भन्दै कानेपोखरीका युवा व्यवसायीले गरे पत्रकार सम्मेलन
-
Banner4 years agoसाउनदेखि कुन तहका कर्मचारीको कति तलब ?
-
खेलकुद6 years agoरंगशालाको अवलोकन
-
मुख्य6 years agoशेयर बजारमा झिनो अंकको गिरावट
-
अर्थ6 years agoगोर्खा डिपाटमेन्ट स्टोर विराटचोकलाई ५० हजार जरिवाना
-
मुख्य6 years agoसुन्दरहरैंचामा चोरले बोरामा हालेर लादैं गरेको बच्चालाई आमाले खोस्न सफल
-
मुख्य6 years agoपुस १० गते खण्डग्रास सूर्यग्रहण लाग्ने भएकाले मोरङका संस्थागत विद्यालय बिदा
-
Banner6 years agoगोठगाउँमा पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय सर्ने, गोठगाउँमा आज साँझ दीप प्रज्वलन गरिने
You must be logged in to post a comment Login