विराटचोकः पत्रकारलाई अपाङ्गताका सवालमा कसरी कलम चलाउने भन्ने विषयक एक दिने कार्यशाला गोष्ठी सम्पन्न भएको छ । नेपाल अपाङ्गता महासंघ मोरङको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा १० वटा पालिकाका प्रतिनिधिमूलक पत्रकारको सहभागिता रहेको थियो ।

सुन्दरहरैंचा नगरपालिकामा रहेको अपाङ्गता महासंघ मोरङको भवनमा शुक्रबार भएको कार्यक्रममा अपाङ्गता भएका व्यक्तिका बारेमा लेख्दा, बोल्दा उनीहरुलाई कसरी सम्बोधन गर्ने, उनीहरुका कुरालाई कसरी उल्लेख गर्ने, उनीहरुको भोगाई र समाचार उठान गर्दा के के कुरामा ध्यान दिने भन्ने विषयमा छलफल भएको थियो ।

कार्यक्रममा नेपाल अपाङ्गता महासंघ प्रदेश १ संयोजक भीमा खतिवडाले सञ्चार जगतले जान्नुपर्ने अपाङ्गताका प्रकारहरु बताउँदै परिचयपत्र वितरणका मापदण्डका बारेमा जानकारी गराइन् । अहिले पूर्ण अशक्त अपाङ्गता, अतिअशक्त अपाङ्गता, मध्यम अपाङ्गता र सामान्य अपाङ्गता गरी चार समूहका परिचयपत्र वितरण गरिने बताइन् । सुन्दरहरैंचा, बेलबारी, लेटाङ, पथरीशनिश्चरे, रतुवामाई नगरपालिका, केराबारी, कानेपोखरी, मिक्लाजुङ, बुढीगंगा, ग्रामथान गाउँपालिकाबाट सञ्चारकर्मीको सहभागिता भएको थियो ।

अहिले स्थानीय सरकारको उपप्रमुखको संयोजकत्वमा परिचयपत्र वितरण गर्ने व्यवस्था रहेको छ । कार्यक्रममा नेपाल अपाङ्गता महासंघ मोरङकी अध्यक्ष मीना आचार्यले व्यक्तिको शारीरिक वा मानसिक प्रणालीहरूमा भएको कार्यगत विचलनका कारण अरूको सहारा लिएर पनि दैनिक जीवन सम्पादन गर्न नसक्ने अवस्थाका व्यक्तिहरू, तीव्र बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू, पूर्ण रूपमा श्रवण–दृष्टिविहीन व्यक्तिहरू तथा आफैँ हलचल गर्न नसक्ने गरी पूर्ण रूपमा अशक्त भई अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई “क” वर्गको अपाङ्गताको रातो परिचयपत्र वितरण गरिने बताइन् ।

निरन्तर अरूको सहयोग लिएर मात्र दैनिक जीवन सम्पादन गर्न, आवागमन गर्न, सञ्चार गर्न, लेखपढ गर्न सक्षम हुने व्यक्तिहरू, पोलियो वा अन्य कारणले शरीरको तल्लो भाग पूर्ण सक्रिय नभई वा मेरुदण्डमा चोट वा पक्षाघात भई वा मांशपेसी विचलन भई वा मस्तिष्क पक्षाघात भई कम्मरभन्दा मुनिको भाग क्रियाशील हुन नसकी ह्वीलचेयरको प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्थाका व्यक्तिहरू, दुवै हातको पाखुरामुनिको अङ्ग नभएका वा नचल्ने, कम्मरभन्दा मुनिका अङ्ग नभएका वा नचल्ने व्यक्तिहरू, दुवै खुट्टा पूर्ण क्रियाशील नभई बैशाखीको प्रयोग गर्ने जस्ता व्यक्तिहरूलाई, “ख” वर्गको नीलो परिचयपत्र उपलब्ध गराइनेछ ।

कृत्रिम अङ्गको प्रयोग वा सहायक सामग्रीको प्रयोगबाट दैनिक जीवन सम्पादन आफैँ गर्न सक्ने, पोलियो भई घुँडामुनिको अङ्गमा मात्र प्रभाव परेको, स्वतन्त्र रूपमा हिँडडुल गर्न सक्ने शारीरिक रूपमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू, समूह “ग” का अपाङ्गता वर्गमा पर्दछन् । उनीहरुलाई पहेँलो परिचयपत्र वितरण गरिन्छ ।

शारीरिक अङ्गहरूमा सामान्य विचलन भए तापनि दैनिक जीवन सम्पादनमा कुनै कठिनाइ नहुने, हात वा खुट्टा केही छोटो भएका, ठूलो अक्षर पढ्न सक्ने, न्यून दृष्टियुक्त व्यक्तिहरू, स्मरणशक्ति ज्यादै कम भई सिकाइमा कठिनाइ हुने बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू “घ” वर्गमा पर्दछन् । उनीहरुले सेतो परिचयपत्र पाउँछन् ।

रातो र निलो परिचयपत्र भएका व्यक्तिलाई सकारले अहिले भत्ता उपलब्ध गराउदै आएको छ । मासिक ३ हजार र निलो परिचयपत्र भएका व्यक्तिलाई १ हजार ६ सयका दरले सरकारले भत्ता उपलब्ध गराउँदै आएको छ ।

गोष्ठीमा अपाङ्गता भएका सफल व्यक्तिका सफलताका कथालाई विशेष जोड दिनुपर्ने जिल्ला अध्यक्ष आचार्यले बताइन् ।