Connect with us
Advertisement

एसिड छर्केर आँखा फुटाइदिन सक्ने पहेँलो बहुला कमिलाको आतङ्क

Published

on

विराटचोकः दक्षिण भारतको तमिलनाडु राज्यका सातवटा गाउँमा सयौँ मानिसले एक किसिमको कमिलाले आतङ्क सिर्जना गरेको बताएका छन् ।

ती कमिलाले पशुचौपायालाई आक्रमण गरेको अनि अन्नबालीमा क्षति पुर्याएको उनीहरूको गुनासो छ । कमिलाका कारण आफ्नो जीविकोपार्जन जोखिममा परेको उनीहरू बताउँछन् ।

‘पहेँलो बहुला कमिला’लाई विश्वकै सबैभन्दा खराब अतिक्रमणकारी प्रजाति मान्ने गरिएको इन्टरनेशनल युनिअन फर कन्जर्भेसन अफ नेचर (आईयुसीएन)ले जनाएको छ ।

ती कमिलाले टोक्ने वा चिल्ने नगरे पनि तिनले आफ्नो शरीरबाट निष्कासन हुने फर्मिक एसिड छर्केर रासायनिक प्रतिक्रिया गराउन सक्छन् ।

यी कस्ता कमिला हुन्
यी कमिलाको वैज्ञानिक नाम एनोप्लोलेपिस ग्रासिलिप्स हो । यी कमिला साधरणतया उष्ण र अर्धोष्ण क्षेत्रमा बस्छन् । यी कमिला संयोजित रूपमा नभई जथाभावी हिँडडुल गर्छन् । कुनै अवरोध देखा परेको खण्डमा तिनको गतिविधि अझै अव्यवस्थित बन्छ ।

विज्ञहरूले यी कमिलाको सङ्ख््या चाँडै बढ्न सक्ने र यिनले ‘रैथाने वन्यजीवलाई ठूलो क्षति गराउन सक्ने’ बताएका छन् । अस्ट्रेलियाका धेरै ठाउँमा यी कमिलाले अतिक्रमण गरेको विवरण आएको छ ।

पहेँलो बहुला कमिलाका बारेमा अध्ययन गरेका कीटशास्त्री डा. प्रणय वैद्यले ती ‘अवसरवादी प्रजाति’ भएको बताए ।

‘उनीहरूलाई यो वा त्यो नै खानुपर्छ भन्ने छैन । उनीहरू जुनसुकै र सबै कुरा खाइदिन्छन्,’ उनले भने । उनका अनुसार तिनले अरू प्रजातिका कमिला, मौरी र बारुलाको पनि सिकार गर्छन् ।

प्रभावित गाउँको अवस्था के छ
अहिले प्रभावित भएका तमिलनाडुका गाउँहरू डिन्डिगुल जिल्लाको करन्तामलाई जङ्गलनजिकैका पहाडी क्षेत्रमा छन् । त्यहाँका धेरै मानिसहरू खेतीपाती गर्छन् र पशुचौपाया पाल्छन् ।
५५ वर्षीय किसान सेलेभाम भन्छन्, ‘हामी जङ्गलनजिकै जानेबित्तिकै कमिला हामीमाथि चढ्छन् । त्यसले चिलाउने र फोका उठ्ने हुन्छ । हामी पिउने पानी पनि लिएर जान सक्दैनौँ किनभने उनीहरूले त्यसलाई घेरिहाल्छन् । के गर्ने हामीलाई थाहा छैन ।’

गाउँलेहरूले बीबीसी तमिललाई पछिल्ला केही वर्षमा ती कमिला जङ्गलमा देखा पर्न थालेको बताएका छन् । तर यसरी यति ठूलो सङ्ख्यामा कमिला गाउँ नै पसेको यो पहिलो पटक भएको बताइएको छ । जङ्गलनजिकै बसोबास गरेका गोठालाहरूले कमिलाकै कारण बस्ती नै खाली गरिएको बताएका छन् ।

‘मेरो घरभरि नै कमिला आएपछि म त्यो ठाउँ छाडेर गाउँ आएँ । हामीले कमिला नियन्त्रण गर्न सकेनौँ । तिनको सङ्ख्या बढेको बढ्यै थियो,’ कमिलाले आफ्ना बाख्रालाई पनि आक्रमण भएको बताउने नागम्मलले भने ।

अधिकारीहरू के भन्छन्
स्थानीय वन अधिकारी प्रभुले बीबीसी तमिलसँग कुरा गर्दै आफूले विस्तृत अनुसन्धान गरी प्रतिवेदन तयार पार्ने आदेश दिएको बताएका छन् । उनले प्रतिवेदन आएपछि मात्रै आफूले प्रतिक्रिया दिन सक्ने बताए ।

सरकारी पशुनिर्देशक डा. सिङ्गमुथुले ती कमिलाहरू ‘साधारण खालका कमिलाजस्तै देखिने’ बताए ।

उनी भन्छन्, ‘हामीलाई ती कमिला किन फैलिरहेका छन् भन्ने थाहा छैन । हामी तिनलाई कसरी नियन्त्रणमा लिने भन्न सक्दैनौँ । हामी मानिसहरू र चौपायाहरूले समस्या भोग्नुको कारण यही नै हो भनेर किटेर भन्न सक्दैनौँ ।’

उनले गाउँलेहरूलाई आफ्ना पशु चराउन जङ्गलमा नलैजान भनिएको बताए ।

सर्प पनि कमिलाको सिकार
गाउँलेहरूले आफ्ना चौपायाबाहेक सर्प र खरायो समेत यी कमिलाको आक्रमणमा परेर मारिएको बताएका छन् ।

डा. वैद्य ती कमिलाहरूले छर्किने फर्मिक एसिडका कारण जनावरहरूको आँखामा असर पर्न सक्ने बताउँछन् । उनले थपे, ‘तर यिनले विशेषगरी आँखालाई नै तारो बनाउँछन् भनेर कतै पनि अभिलेख गरिएको गरिएको छैन ।’
मानिसहरूमा एसिडले एलर्जी गराउन सक्ने भए पनि त्यसबाट ज्यानको जोखिम नहुने उनले बताए ।

विज्ञहरूले ती कमिलाका कारण उक्त क्षेत्रको पारिस्थितिक प्रणाली प्रभावित हुन सक्ने जनाएका छन् । गाउँलेहरूले कमिलाले चौपायाको आँखामा आक्रमण गरेको बताएका छन् ।

पहेँलो बहुला कमिला कति खतरनाक
यी कमिलाले अस्ट्रेलियाको क्रिसमस आइल्यान्डमा शुरुमा अतिक्रमण गर्दा त्यहाँबाट रैथाने कमिलाहरू विस्थापित भएको डा. वैद्य बताउँछन् ।

उनका अनुसार पहेँला बहुला कमिलाले अरू कमिलालाई आक्रमण गरेको र तिनको आहाराको स्रोतमा नियन्त्रण कायम गरेका थिए ।

उनीहरूले दशौँ लाख राता गँगटालाई मार्ने क्रममा तिनका आँखा फुटाउनुका साथै अङ्गभङ्ग गरिदिएका थिए ।

एउटा संरक्षण समूहसँग काम गरिरहेका कीटविज्ञ डा. प्रियदर्शन धर्मराजनले बाली नष्ट पार्न सक्ने लाईकीरासँग उनीहरूको सहजीवी सम्बन्ध रहेको बताए ।

उनी भन्छन्, ‘लाईले निकाल्ने दूधजस्तो पदार्थ यी कमिलाले खान्छन्, लाईकीरा बालीका लागि राम्रो होइन ।’
डा. धर्मराजन निरन्तर बढिरहेको तापक्रमका कारण अहिले अवस्था बिग्रिएको ठान्छन् ।

‘जब तापक्रम बढ्छ उनीहरूको मेटाबोलिक रेटृ पौष्टिक तत्व अन्तर्दहन गर्ने दरे पनि बढ्छ जसले गर्दा उनीहरूले धेरै खान्छन् । यो एउटा कारण हुन सक्छ,’ उनले भने ।

तर तथ्याङ्कबिना यसलाई पुष्टि गर्न नसकिने उनले बताएका छन् ।

प्रभावित क्षेत्रको मौसम प्रणालीबारे थप तथ्याङ्क सङ्कलन गरी विश्लेषण गरिनुपर्नेमा उनको जोड छ ।– बीबीसीबाट

Continue Reading

Facebook Comment

Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Banner

सुन्दरहरैंचावासीलाई नोबेलमा २० प्रतिशत छुटमा उपचार,

Published

on

मोरङको सुन्दरहरैंचा नगरपालिकाका बासिन्दाले नोबेल मेडिकल कलेज विराटनगर, केएमसी भक्तपुर र सिनामंगलमा उपचार गर्दा छुट पाउने भएका छन् ।

नगरपालिका र अस्पताल प्रशासनबीच भएको सम्झौताअनुसार काठमाडौं मेडिकल कलेज (केएमसी) भक्तपुरमा उपचार सेवामा ५० प्रतिशत, केएमसी सिनामङ्गल, काठमाडौंमा २५ प्रतिशत तथा नोबेल मेडिकल कलेज विराटनगरमा २० प्रतिशत छुट उपलब्ध हुने भएको हो ।

छुट सुविधा लिन सुन्दरहरैँचा नगरपालिकाको स्थायी बासिन्दा खुल्ने आधिकारिक कागजात पेश गर्नुपर्नेछ । नागरिकता, मतदाता परिचयपत्रलगायतका कागजातबाट स्थायी ठेगाना पुष्टि गर्न सकिने जनाइएको छ ।

त्यस्तै, नगरपालिकाबाट जारी गरिएको आधिकारिक सिफारिशपत्रका आधारमा पनि छुट सुविधा लिन सकिने जनाइएको छ ।

नगरवासीलाई गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा सहज र सुलभ रूपमा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले सुन्दरहरैँचा नगरपालिका र सम्बन्धित अस्पतालका प्रतनिधिबीच भएको सम्झौता भएको बताइएको छ ।

सो सम्झौतापत्रमा नगरपालिकाका तर्फबाट नगरप्रमुख केदारप्रसाद गुरागाईँ र उपप्रमुख अकली चौधरीले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ । अस्पताल प्रशासनको तर्फबाट नोबेल मेडिकल कलेज टिचिङ हस्पिटल विराटनगरका महाप्रबन्धक दिपेश राई र जनसम्पर्क अधिकृत नवीन दाहालले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ ।

Continue Reading

Banner

मंसिर १ देखि काठमाडौं उपत्यकामा मासु जाँच अनिवार्य

Published

on

आउँदो मंसिर १ देखि काठमाण्डौ उपत्यकामा मासु जाँच अनिवार्य गरिने भएको छ ।

सरकारले हालै राजपत्रमार्फत सूचना प्रकाशित गर्दै पशु वधशाला तथा मासु जाँच ऐन कार्यान्वयन गर्ने र त्यसका लागि चरणबद्ध लागू गर्ने जनाएको छ ।

काठमाण्डौ उपत्यकाका सबै पालिकामा मंसिर १ देखि अनि उपत्यकाबाहिरका सबै जिल्लाका महानगर, उपमहानगर र नगरपालिकामा माघ १ देखि ऐन लागू हुनेछ । अर्को वर्ष साउनदेखि देशका सबै गाउँपालिकामा यो ऐन लागू हुनेछ ।

ऐन लागू भएसँगै उपभोक्ताले सुरक्षित, स्वस्थ र गुणस्तरीय मासु खान पाउने अपेक्षा छ । ऐनले वधअघि र वधपछिको प्राविधिक स्वास्थ्य परीक्षण पनि अनिवार्य गरेको छ ।

ऐनको दफा ८ अनुसार पशु वध गर्नुअघि अनिवार्य रूपमा उसको स्वास्थ्य अवस्था जाँच गरिनु पर्छ भने दफा ९ ले तोकिएको व्यवस्थित वधशालामा मात्र पशु वध गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ ।

त्यस्तै, दफा १० अनुसार वध गरिसकेपछि मासु उपभोगका लागि उपयुक्त छ या छैन भनेर जाँच गर्नुपर्ने हुन्छ । ऐनको दफा ११ ले रोगी, सङ्क्रमित वा कालगतिले मरेका पशुको मासु बिक्रीवितरणमा रोक लगाएको छ भने दफा १२ र १३ ले मासु निरीक्षकले स्वीकृत गरेपछि मात्र बिक्री गर्न पाइने र मासुमा कुनै पनि प्रकारको मिसावट गर्न नपाइने उल्लेख छ ।

पशुसेवा विभागले काठमाण्डौ उपत्यकाबाट सुरु हुने अभियान कार्यान्वयन गर्न विभागले प्राविधिक जनशक्ति ९मासु निरीक्षक० खटाउने, व्यवसायीलाई मापदण्डबारे सचेत गराउने र पूर्वाधार निर्माणमा पालिकासँग पनि सहकार्य गर्ने जनाएको छ ।

Continue Reading

Banner

मास्टर्नी’मा प्रियंकाको नयाँ अवतार, भन्छिन्– ‘जोखिम नलिए नयाँ जेनेरा स्थापित हुँदैन’

Published

on

करिअरको प्राइमपछि छायामा पर्दै गर्दा फिल्म निर्माणमा होमिने नायिकामा प्रियंका पनि थपिएकी छिन् । उनको डेब्यू निर्माण रहेको फिल्म ‘मास्टर्नी’ शुक्रबारबाट प्रदर्शनमा आउँदैछ । अब उनी नायिकासँगै निर्माता पनि भएकी छिन् ।

डिमान्डको ग्राफ ओरोलो लागेपछि नायिकाहरू निर्माणमा होमिने ट्रेन्डलाई प्रियंकाले पनि निरन्तरता दिएकी हुन् । पछिल्लो समय प्रियंकाले फिल्म नै पाएकी छैनन् भन्दा पनि हुन्छ । वर्षमा एकाध फिल्म गरेकी हुन्छिन्, त्यो पनि फ्रेस मेकरहरूको ।

सन् २०१४ देखि ०१९ सम्म उनको प्राइम समय हो । सन् २०१८ मा उनका ११ वटा फिल्म प्रदर्शनमा आए । त्यस वर्षको अप्रिलमा उनका तीन फिल्मसम्म प्रदर्शनमा आए । यही वर्षको लगातर फ्लपले उनको प्राइम सकिएको विश्लेषण हुने गर्छ ।

प्राइमबाट छायामा रहेको करिअर फेरि चम्काउने कोशिषको उपज हो– मास्टर्नी । प्रियंका स्वयं यो टिप्पणी गर्न छुट दिन्छिन् । ‘होइन’ भनेर खण्डन गर्ने आधार पनि छैन । कुनै समय प्रियंकाको वर्षमा ११ वटा फिल्म रिलिज हुन्थे । सन् २०२० पछिका ६ वर्षमा उनका ११ वटा फिल्म पनि रिलिज भएका छैनन् । केही फिल्ममा त उनी सहायक भूमिकामा सीमित भएकी छिन् ।

रिक्स जनराबाट डेब्यू

पछिल्लो समय हेर्ने हो भने बक्स अफिसमा फिल्म हिट हुनै सकस छ । फ्लपदर ९५ प्रतिशतभन्दा माथि छ । यो अवस्थामा फिल्म निर्माण आफैँमा जोखिम हो ।

अहिले जुन फिल्म हिट बनेका छन्, ती पारिवारिक कथामा बनेका छन् । दर्शकलाई रुवाउने फिल्म नै हिट बनेका छन् ।

हलमा ‘रोनाधोना’ चलिरहेको बेला प्रियंका क्राइम थिल्लर जनराको फिल्म लिएर आएकी छिन् । यो जनरामा बनेका फिल्म नेपालमा व्यापारिक रुपमा सफल नै भएका छैनन् ।

प्रियंका भन्छिन्, ‘नेपालमा सबै किसिमको जनरामा फिल्म बन्नुपर्छ । अहिले धेरैले फरक जनरामा फिल्म बनाउने आँट नै गर्नु हुँदैन । किनकि, अहिले अर्कै किसिमका फिल्म चलिरहेका छन् ।’

अर्थात्, हलमा के बिकिरहेको छ भन्ने प्रियंकालाई थाहा छ । तर, उनले रिक्स नै लिएकी हुन् । यो फिल्म हिट भएको अवस्थामा प्रियंका बजारलाई फरक धारमा ढाल्ने नायिकाको उदाहरणमा बन्न सक्छिन् । तर, यो सहज छैन । जुन कुरा उनी आफैँ स्वीकार गर्छिन् ।

कन्फिडेन्ट प्रियंका

‘मास्टर्नी’को शीर्ष नायिका प्रियंका नै हुन् । मुख्य निर्माता पनि उनै हुन् । यो फिल्मको व्यापार उनको प्रतिष्ठासँग मात्रै सीमिति छैन, आर्थिक पक्षसँग पनि जोडिन्छ । हिट भए– दुवै हातमा लड्डु । फ्लप भए– चिल्लै ।

नेपालमा पारिवारिक फिल्म मात्रै सुपरहिट छन् । यस अर्थमा ‘मास्टर्नी’लाई सेन्सरमै झट्का लागेको छ, एडल्ट सर्टिफिकेट पाएको छ । अर्थात्, १६ वर्षभन्दा कम उमेरका दर्शकले यो फिल्म हेर्न पाउने छैनन् । यसले पनि ठूलो संख्यामा दर्शक कटौती हुने देखिन्छ ।

तर, प्रियंका फिल्मको प्रदर्शन मिति नजिकिँदै गर्दा झन् कन्फिडेन्ट देखिएकी छिन् । सेन्सरप्रति उनको कुनै आपत्ति छैन ।

उनी भन्छिन्, ‘फिल्मले पाएको सर्टिफिकेटबाट खुसी छु । म आफैँले पनि त्यही चाहेको थिएँ । फिल्ममा धेरै हत्या र हिंसाका दृश्य छन् । त्यसका लागि एडल्ट सर्टिफिकेट नै चाहिन्थ्यो । इच्छा त लाग्छ नि, बच्चाबच्चीलाई पनि लगेर देखाऊँ भन्ने । तर, सबै कुरा सबैका लागि हुँदैन । यो जुन जनरामा बनेको छ, त्यसमा प्रायः फिल्मले एडल्ट सर्टिफिकेट नै पाउँछन् ।’

प्रियंकाको यो अभिव्यक्तिबाट पनि उनलै बुझेरै क्राइम थिल्लर जनरा रोजेको प्रष्ट हुन्छ । अर्थात्, उनी राम्रो कथाको खोजी गर्दा गर्दा यो जनरामा फसेकी होइनन् ।

तथापि, क्राइम थिल्लर प्रियंकाको प्रिय जनारा भने हो । आफूलाई मन पर्ने जनारबाट डेब्यू गर्नु व्यवसायसिक रुपमा घातक पनि हुन सक्छ ।

नेपाली बजारमा थप अर्को जनारमा स्थापित गर्ने उद्देश्यले आफूले ‘मास्टर्नी’ बनाएको प्रियंकाको तर्क छ । अर्थात्, उनले यस फिल्मबाट आर्थिक र प्रतिष्ठाको लाभ मात्रै होइन बजारको धार परिवर्तन गर्ने महत्वकांक्षा पनि लिएकी छिन् ।

उनी भन्छिन्, ‘हामी अलिकति भए पनि फिल्म बुझेको मान्छेले यो रिक्स लियौँ भने अरु धेरैलाई फरक जनरामा फिल्म बनाउन आँट आउँछ भनेर पनि हो ।’

‘के बिक्छ’ भनेर थाहा पाएकी नायिका प्रियंकाले ‘क्राइम थिल्लर’ जनारमा देखाएको कफिन्डेन्ड असामान्य छ ।

यसरी फरक जनरामा कन्फिडेन्ट राख्ने मेकरहरू बजारकै यथावत धारमा फर्किएको उदाहरण पनि टन्नै छन् । अब प्रियंकाको हकमा के होला ? भदौ ५ पछिको बक्स अफिस रिपोर्टले यसको जवाफ दिने नै छ ।

Continue Reading
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trending

सम्पर्क

विराट मिडिया एण्ड एड्भरटाइजिङ प्रालिद्वारा सञ्चालित
निष्पक्ष खबर डट कम

सुन्दरहरैँचा, मोरङ

सूचना विभाग दर्ता नं. १६४२ ०७६।७७

प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. ३४३ ०७६।०७७
कम्पनी दर्ता नं. २२७६३९।०७६।०७७
स्थायी लेखा नं. ६०९६५३९४६

सम्पर्क

९८५२०७८८९९,९८४२०३५१६२,९८४२११३१५४

ई–मेल

[email protected]
हाम्रो टिम
सम्पादक ज्ञाननाथ ढकाल
प्रबन्धकः महेश उप्रेति
हाम्रो फेसबुक