विराटचोकः नेपालीहरुको दोस्रो ठूलो चाड तिहार मनाउने क्रममा हामी छौँ । नेपालीको दोस्रो ठूलो चाड भएको हुनाले तिहारको विषयवस्तुले नेपाली समाजका हरेक क्षेत्रमा आफ्नो उपस्थिति जनाएको पाइन्छ । यसै क्रममा यहाँ भने तिहारको विषयवस्तु समेटिएका नेपाली चलचित्रको बारेमा उल्लेख गर्न लागिएको हो । नेपाली चलचित्र र नेपाली चलचित्रको गीतमा तिहारको विषयवस्तु समेटिएको प्रशस्तै पाइन्छ ।

धेरै नेपाली चलचित्रमा समावेश भएको तिहारको कथावस्तु सशक्त नै पाइन्छ । केही चलचित्रमा समावेश भएको दृश्य भने सामान्य पाइन्छ । नेपाली चलचित्रमा समावेश भएका गीतमध्ये चलचित्र ‘चिनो’मा रहेको ‘दियो बाली साँझको…’, चलचित्र ‘स्वर्ग’मा रहेको ‘तिहारै आयो लौ झिलिमिली…’ अनि चलचित्र ‘विजय पराजय’ को ‘निधारैमा लर्काएर सप्तरङ्गी टीका…’ बोलका गीत कालजयी गीत हुन् । हरेक वर्ष तिहारमा सबैभन्दा धेरै बज्ने गीतमा यी गीत पर्दछन् ।

चलचित्र ‘चिनो’ मा रहेको ‘दियो बाली साँझको…’ बोलको गीत सदावहार तिहार गीत हो । तिहार मनाइरहेकै बेला चलचित्रको खलपात्र राते काइँला (सुनिल थापा) ले नायकको परिवारमाथि हमला गर्छन् ।

चलचित्र ‘सम्झना’ मा भैले गीत रहेको छ । चलचित्रमा रोगले थला परेकी नायिकाको घरमा भैलिनी आउने मार्मिक दृश्य राखिएको छ ।

चलचित्र ‘स्वर्ग’ मा ‘तिहारै आयो लौ झिलिमिली, भैलेनी आए मागन…’ गीतको कालजयी गीत छ । हरेक वर्ष तिहारमा सबैभन्दा बढी बज्ने गीतमा यो गीत पनि पर्दछ ।

चलचित्र ‘लक्ष्मीपूजा’ तिहारको एउटा महत्वपूर्ण दिन लक्ष्मीपूजाको नाममा राखिए जस्तो लाग्छ । तर यो चलचित्र नायिका लक्ष्मी र पूजाको नाममा राखिएको चलचित्र हो । कृष्टि मैनालीको दोहोरो भूमिका भएको यो चलचित्रकी नायिका लक्ष्मीपूजाको दिन जन्मिएको प्रसंगले तिहारलाई सम्बोधन गरेको छ ।

चलचित्र ‘अन्याय’मा लक्ष्मीपूजाको दिन घरमा दियो बालेर नायिका नाचेको दृश्य राखिएको छ । ‘अधरमा आज उनकै छ गीत…’ बोलको गीतमा

चलचित्र ‘विजय पराजय’मा रहेको ‘निधारैमा लर्काएर सप्तरंगी टीका…’ बोलको गीत पनि चर्चित सदावहार गीत हो ।

चलचित्र ‘माइती’ मा समावेश भएको ‘हाँसेर बोल न बैनी तिहारको बेलैमा…’ भन्दै गाएको गीत राखिएको छ । गीतका शव्दहरु अत्यन्त मार्मिक छन् । यो गीतले दाजुभाई–दिदीबहिनीको माया, प्रेमलाई दर्शाएको छ ।

चलचित्र ‘कोहिनुर’ मा पनि तिहारको गीत समावेश गरिएको छ । ‘ढकमक्क फूल, झलमल्ल बत्ती, घुमा’को रोटी, देउसी र भैले …’ बोलको तिहार गीत पनि चर्चित बन्यो ।

चलचित्र ‘देशदेखि विदेश’मा ‘यसपाली पनि परदेशमै बित्ने भो दशैं तिहार…’ बोलको गीत समावेश गरिएको छ ।

चलचित्र ‘मेरो हजुर’मा पनि तिहारको रौनक दिने एक गीत समावेश छ । चलचित्र ‘पर्खिराख है’ मा पनि तिहारको गीत समावेश छ ।
उता तिहारकै प्रसंगबाट चलचित्र ‘पर्व’ शुरु हुन्छ । तिहारको गीत भने यसमा पाइँदैन ।

 चलचित्र ‘परदेशी’मा पनि तिहारको प्रसंग समावेश गरिएको छ । परदेशमा जेलमा परेको भाइको सम्पूर्ण बाधा हटोस् भन्ने कामनासहित दिदीले ओखर फोरेको प्रसंग निकै मार्मिक छ । ‘मखमली फुल्दा, मार्सी धान झुल्दा….’ बोलको तिहारको गीत यस चलचित्रमा राखिएको छ ।

यो चलचित्रमा ‘ठूलो आँगन माझैमा खेली, नाच बहिनी बेली र चमेली…’ बोलको देउसी गीत पनि यस चलचित्रमा समावेश गरिएको छ ।

चलचित्र ‘काली’मा नायककी दिदीलाई भाइटीकाकै दिन खलनायकले बलात्कार गर्ने दृृश्य छ । तिहारको गीत भने यो चलचित्रमा छैन ।

चलचित्र ‘फिटकिरी’मा पनि तिहारको गीत समावेश गरिएको छ । ‘सेलरोटी परिकार खाएर, मनाऔँ तिहार देउसिरे गाएर…’ बोलको देउसी गीत यस चलचित्रमा समावेश गरिएको छ ।

चलचित्र ‘पाले दाइ’ मा ‘झेलुँला म बर्खे झरी…’ बोलको तिहारको गीत समावेश छ ।

चलचित्र ‘राहदानी’मा ‘साउनको ठूलो भेल पानी पर्यो झम्म झम्म…’ बोलको देउसी गीत रहेको छ ।

चलचित्र ‘बन्दी’मा पनि तिहारको गीत समावेश छ ।

त्यस्तै, ‘निखिल दाइ’ ‘प्यारी बहिनी’, ‘चट्टान’, ‘धर्म’ ‘भाइटीका’, ‘दिदी’ ‘मामाघर’, ‘स्वर्ग’, ‘पछ्यौरी’, ‘पिँजडा’ आदि चलचित्रमा तिहारको परिवेशलाई समेटिएको छ ।