प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली शीर्ष नेताहरूमा उनी शक्तिशाली मानिन्छन् । सरकारको बागडोर अहिले उनको हातमा छ । पार्टीभित्र पनि उनको बलियो पक्कड छ ।

ओली नवौँ महाधिवेशनबाट एमालेमा सर्वेसर्वा भए । ओली अध्यक्ष भएपछि एमालेमा आन्तरिक जनवाद कमजोर भएको आरोप लाग्दै आएको छ । एमालेका एक दर्जन भ्रातृ संगठनमा पार्टीको निर्देशनमा सर्वसम्मत नेतृत्व चयन गरेको छ ।

एमालेलाई बाहिरबाट हमला हुँदै आएको भन्दै भ्रातृ संगठनमा सर्वसम्मत नेतृत्व चयन प्रक्रियालाई एमालेले निकै महत्त्व दियो, जसमा पार्टी नेतृत्व अनुकुलका नेताहरूले अवसर पाउँथे ।

गणतन्त्र दिवसमा एमालेको कमजोर उपस्थिति

गणतन्त्र दिवसको दिन एमालेको कब्जामा राजधानी हुनुपर्ने अभिव्यक्ति दिएका थिए- ओलीले । त्यही दिन राजावादीहरूले पनि प्रदर्शनको घोषणा गरेका थिए ।

ओलीले राजधानी एमालेको कब्जामा हुनुपर्ने निर्देशन दिए पनि एमालेका नेता कार्यकर्ता त्यो दिन उल्लेख्य रूपमा सहभागी भएनन् । सत्ताको नेतृत्व गरिरहेको एमाले र त्यसका अध्यक्ष ओलीको निर्देशन पालन भए पनि नेता कार्यकर्ताले त्यति महत्त्वका साथ नलिएको उक्त उपस्थितिले देखाएको छ ।

जबकि एमालेको कार्यक्रम सकिएपछि प्रदर्शनमा उत्रेका राजावादीहरूको सहभागिता बढी देखिएको थियो । कब्जा गर्न निर्देशन दिएको एमालेले जनमास उतार्न नसक्नु पनि ओलीको निर्देशन पालना कम हुन थालेको अर्थमा लिन थालिएको छ ।

युवा संघमा लागेको ओलीको निर्देशमा ब्रेक

शनिबार बुद्धिजीवीको परिषद् कार्यक्रममा ओलीले पार्टी कमिटीमा मिलेर जान जोड दिँदा आफूमाथि तानाशाही भएको आरोप लागेको भन्दै असन्तुष्टि पोखे । ओलीले कसैलाई चुनाव लड्न आफूले प्रतिबन्ध नलगाएको स्पष्टीकरण दिनुपरिरहेको छ ।

ओलीले चुनावमा प्रतिबन्ध नलगाएको बताउँदै आएका छन् । विराटनगरमा भएको प्रेस चौतारीको महाधिवेशनमा अध्यक्षका आकांक्षी राजेश राईलाई उम्मेदवारी दर्ता गर्न नै दिइएन । एमालेका भ्रातृ संगठनहरूमा पछिल्लो समय सर्वसम्मतिको नाममा चुनावी प्रतिस्पर्धालाई किनारामा पारिएको छ ।

‘किन हो एउटा हल्ला चलाउँछ, म छक्क पर्छु । मिलेर जानुस् भन्दा नेतृत्वले चुनावै गर्न दिएन भन्छन्, अधिनायकवाद भयो, तानाशाही भयो भनेर । मिलेर जानुस्, लडेर पनि एउटै अध्यक्ष हुने हो,’ ओलीले भन्ने गरेका छन्, ‘सहमतिका साथ जानुहोस् । सहमतिका साथ जान सकिँदैन भने शुभकामना छ चुनाव लड्नुस् जित्नुस्, जोजो उम्मेदवार बन्नु छ बन्नुस् । एउटा पोस्टमा एमाले मात्रै जित्छ, याद राख्नुस्, तर परिणाम आएपछि काइँकुइँ नगर्नुस् ।’

पोखरामा सम्पन्न युवा संघको महाधिवेशनमा ओलीको चाहनाविपरीत प्यानल घोषणा गरेरै नेतृत्वमा चुनावी प्रतिस्पर्धा भएको थियो । ओलीले युवा संघमा क्षितिज थेबेलाई सर्वसम्मत अध्यक्ष बनाउन चाहे पनि त्यो सम्भव भएन । उनले जनसंगठन विभागका प्रमुख भानुभक्त ढकाललाई निर्देशन दिएका थिए । तर, अध्यक्षका अर्का आकांक्षी सुमन पुरीले आफूलाई ओलीले सर्वसम्मत अध्यक्ष नबनाउने देखेपछि चुनाव रोजेका थिए । जुन ओलीविरुद्धको विद्रोहको रूपमा हेरिएको छ ।

शनिबार ओलीले पोखेको असन्तुष्टि पनि पुरी र उनको प्यानल मात्र होइन, उनलाई बोक्ने नेताहरूप्रतिको पनि थियो । ओलीलाई पार्टीभित्रको निर्वाचन र भ्रातृ संगठनभित्रको निर्वाचनप्रति कति आक्रोश रहेछ भन्ने कुरा उनको भनाइबाट थाहा लाग्छ । उनले निर्वाचनमा पराजित हुनेलाई उपविजेता भनेकोप्रति पनि कटाक्ष गरेका छन् । उनले भनेका छन्, ‘अध्यक्ष र उपाध्यक्ष त बुझिएको थियो । विजेता र उपविजेता कसरी भयो ? के हो उपविजेता भन्दा अलिकतिले जितिएन , त्यही भएर उपविजेता ।’

हुन पनि ओलीले सर्वसम्मत थेबेलाई अध्यक्ष बनाउन दिएको निर्देशनविरुद्ध उनीनिकट भनिएका युवा संघका पूर्वअध्यक्षदेखि नेताहरू सक्रिय रूपमा लागेका थिए ।

एमाले उपमहासचिव तथा गण्डकी प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले थेबेलाई समर्थन गरेका थिए । तर, ओलीले नै पछिल्लो समयमा मुख्यमन्त्री बनाएका खगराज अधिकारी पुरी समूहको समर्थनमा उत्रिए ।

एमाले केन्द्रीय सदस्य तथा पूर्वमन्त्री पदम गिरी पनि पुरीको पक्षमा उभिए । ओलीनिकट मानिने युवा संघका पूर्वअध्यक्षहरू पनि दुई गुटमा विभाजित भए । पूर्वअध्यक्ष महेश बस्नेत, राजीव पहारी, निरु पाल, किरण पौडेल थेबेको पक्षमा लागे । थेबेलाई सर्वसम्मत बनाउन यो समूह निकै सक्रिय भयो । तर, पुरीले अडान नछाड्दा नेतृत्व चयनका लागि चुनाव हुने स्थिति बन्यो । पुरीलाई समर्थन गर्नेमा पूर्वअध्यक्षहरू रमेश पौडेल, बचन सिंह र पूर्वउपाध्यक्ष अमित लामा थिए ।

त्यसपछि हुन थालेका भ्रातृ संगठनका भेला, सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै ओली अहिले भने सर्वसहमति गर्न र निर्वाचन गर्न सकिने बताउन थालेका छन् ।

पार्टीमा पनि कमजोर हुँदै वर्चस्व

ओली एमालेका अहिलेसम्मका नेतृत्वमा सबैभन्दा शक्तिशाली मानिन्छन् । तर, गत एक वर्षमा ओलीलाई बाहिरबाट भन्दा पनि भित्रैबाट बढी तनाव आइरहेको छ । उनका निर्देशनविरुद्ध एमाले र उसका भ्रातृ संगठनहरू देखिएका छन् ।

ओलीको निर्देशन अटेरी हुन थालेको विराटनगरको नगर अधिवेशन, विराटनगरकै खानेपानीको उपभोक्ता समितिको निर्वाचन र युवा संघको १०औँ महाधिवेशन हो । धनुषामा त एमालेको जिल्ला अधिवेशनमा मैदानमै हानाहान र लखेटालखेट भयो । अधिवेशनै रोक्नुपर्‍यो ।

भण्डारीको सक्रियताले कमजोर बन्दै गएका ओली 

एमालेमा ओलीको एकल नेतृत्व चलिरहेको थियो । उनका निर्णयविरुद्ध कसैले आवाज उठाउँदैनथे । ओलीले गरेका निर्णय र निर्देशन एमालेमा अकाट्यजस्तै थिए । तर, पार्टीभित्रको बढ्दो असन्तुष्टि र पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको फेरि सक्रिय राजनीतिमा फर्किने तयारीले एमालेमा भित्रभित्रै टकरावहरू बढ्न थालेका छन् । जतिजति टकराव बढ्दै गएका छन्, त्यति नै ओली कमजोर हुँदै गएका छन् ।

भण्डारीलाई नेतृत्वमा ल्याउन एमालेका एकथरी नेता कार्यकर्ताले ‘गल’ लगाइरहेको ओलीको आरोप छ । ओलीले गत वर्ष एक कार्यक्रमा गल नलगाउन नेता कार्यकर्तालाई निर्देशन नै दिएका थिए । तर, उनको निर्देशनले काम गरेन ।

भण्डारीको सक्रियता झन्‌झन् बढ्दै गयो । ओलीले एकलौटी रूपमा चलाइरहेको एमालेमा अर्को समूह तयार भइसकेको छ । नयाँ समूह ओलीविरुद्धको हो, जसको नेतृत्व आन्तरिक रूपमा भण्डारीले गरेकी छिन् ।

जबकि यस्तो टकरावको अवस्था आउन सक्छ भनेर ओलीले १० वैशाख २०८१ मा नेकपा स्थापनाको हीरक महोत्सवमा भण्डारीलाई गणतन्त्र गौरव पदक दिएर सम्मान गरेका थिए । तर, उक्त गणतन्त्र गौरवले ओलीविरुद्धको मोर्चा खोल्ने भण्डारीको तयारी रोकिएन । अहिले पनि सक्रिय छ ।

भण्डारीले देशभरिका विभिन्न ठाउँमा गएर एमालेका नेता कार्यकर्तासँग छलफल भेटघाट बाक्लो बनाउँदै आएकी छिन् । अहिले चीनमा पनि एमालेको शीर्ष नेताको रूपमा भ्रमणमा छिन् ।

ओलीका निर्णयविरुद्ध आवाज उठाउनेहरू पार्टीमा निलम्बनमा परेका छन् । भाटभटेनीका साहु मीनबहादुर गुरुङले एमालेलाई जग्गा दान दिएको कुराको विरुद्ध बोल्ने स्थायी कमिटी सदस्य विन्दा पाण्डे र केन्द्रीय सदस्य उषाकिरण तिमिल्सेना अहिलेसम्म निलम्बनमा छन् । तर पनि उनीहरूले ओलीका एकल र गलत निर्णयको विरोध गर्न छोडेका छैनन् ।