समाचार
बुबाको हौसला र साथीको प्रेरणाले अघि बढेकी नृत्यकार नीलम (नारी दिवस विशेष–५ )

फागुन २५ गते अर्थात् ८ मार्चको दिन ११० औँ अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस मनाइँदैछ । यस पटकको नारा ‘म समानताको उत्पादक हुँ, महिलाको अधिकार अनुभूति गर्दैछु’ भन्ने रहेको छ । नारी दिवसको अवसर पारी निष्पक्ष खबरले फागुन २५ गतेसम्म हरेक दिन विभिन्न क्षेत्रमा सङ्घर्षशील सुन्दरहरैंचाका केही नारीको अनुभव र सङ्घर्षको कथा पाठकसामु पस्कन लागेको छ ।
सानैदेखि नाच्ने रहर थियो उनमा । तर एउटा अकल्पनीय दुर्घटनाले उनलाई फरक क्षमताको चर्चित कलाकार बनाइदियो । सुन्दर हरैंचा वडा नम्बर ५ की नीलम ढुङ्गान आज त्यही नृत्यका कारण देशविदेशमा चर्चित छिन् । मेला र महोत्सवको सिजनमा उनलाई कार्यक्रममा जान भ्याइनभ्याइ हुन्छ । आत्मबल दरो हुने हो र उचित वातावरण पाउने हो भने अपाङ्गता भएका व्यक्तिले पनि विश्व हल्लाउन सक्छन् भन्ने धेरै उदाहरण छन् । त्यस्तैमा पर्छिन् नृत्य कलाकार नीलम ढुङ्गाना ।
दुर्घटनामा परेर एउटा खुट्टा गुमाउँदा पनि सफल नृत्य गर्ने कलाकार नीलम ढुङ्गाना सबैको लागि उदाहरणीय व्यक्ति हुन् । २०७३ सालमा नेपाल सरकारको राष्ट्रिय युवा प्रतिभा पुरस्कारबाट समेत सम्मानित भएकी ढ्ङ्गानाको सफलताको यात्राको बाटो भने त्यति सहज छैन । उनको जीवनी कहालीलाग्दो छ ।
२०६४ सालमा एसएलसी परीक्षाभन्दा अगाडि लिइने सेन्ट अप टेस्ट परीक्षा दिन घरबाट इटहरी स्कुल हिँडेकी नीलम र उनकी साथीलाई इटहरी र सुन्दरहरैंचाको सिमानामा रहेको बुढी खोलाको पुलमा ट्रकले ठक्कर दियो । साथीको घटनास्थलमै ज्यान गयो भने उनको एउटा खुट्टा सदाका लागि गुम्यो । ‘म पुलको रेलिङ लगाइएको स्थानबाट रेलिङ समाउँदै जाँदै थिए भने साथी तल सडकबाट हिँडिरहेकी थिइन्’, १ मार्च अर्थात् विश्व ह्वील चेयर दिवसको दिन उनले त्यो दुर्घटनाको स्मरण गरिन्, ‘पछाडिबाट आएको ट्रकले हामीलाई ठक्कर दियो । म रेलिङमा च्यापिएर पुलमा झुण्डिएँ । पछि मानिसहरू आएर हाम्रो उद्धार गरे । म बेहोश भएकी थिइनँ । मेरो खुट्टा चुँडिएको थियो । त्यो पनि म हेरेरहेकी थिएँ । खुट्टा चुँडिएको देख्नासाथ मैले सम्झिएँ, अब मेरा नाच्ने दिन सकिए ।’
पुलको रेलिङमा जोतिएको ट्रकलाई हटाइयो । उनकी साथीको प्राण उडिसकेको थियो । उनलाई उपचारका लागि बीपी कोइराला स्वस्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरानमा राखियो । ३ महिना उपचार गरेपछि उनी घर फर्किइन् । एसएलसी परीक्षा पनि उनले अस्पतालबाटै दिइन् । एसएलसी पास भइसकेपछि उनले इटहरीको सुषमा गोदावरी कलेजबाट १२ कक्षा उत्तीर्ण गरिन् । अपाङ्गता भएकै कारणले उनले परिवार र समाज कतैबाट पनि विभेद भोगिनन् ।
खुट्टा गुमाएपछि नीलमलाई अब जीवनमा केही गर्न सकिँदैन जस्तो लागेको थियो । दुर्घटना भएकै बेला नृत्यको भविष्य सकियो भन्ने लागेको थियो उनलाई । तर उनका बुबा दधिराम ढुङ्गानाले सधैँ उनलाई हौसला दिइरहन्थे । अहिलेको जमानामा कृत्रिम खुट्टा प्रयोग गरेर पनि विभिन्न काम गर्न सकिन्छ भनी बाबुले छोरीलाई ढाडस दिइरहन्थे ।
त्यसपछि उनी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको हकहितको लागि काम गर्ने अभियानकर्मी भीमा खतिवडा र मीना आचार्यको सम्पर्कमा पुगिन् । उनीहरूले लामो समयदेखि सुन्दरहरैंचा र आसपासलाई आफ्नो कार्यक्षेत्र बनाएर फरक क्षमता भएका व्यक्तिहरूका अधिकारका लागि विभिन्न अभियानहरू सञ्चालन गर्दै आएका थिए । उनीहरूको हौसला र प्रेरणाले गर्दा बिस्तारै उनी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकारका लागि काम गर्न थालिन् । यसै सिलसिलामा उनी साबिक दुलारी गाविसमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको समूहको अध्यक्ष भएर काम गरिन् । काम गर्ने सिलसिलामा विभिन्न सामाजिक व्यक्तित्वहरूसँग भेट हुँदै गयो । जसले गर्दा उनलाई काम गर्ने थप हौसला बढ्दै गयो ।
यसै सिलसिलामा सन् २०१३ को डिसेम्बरमा अपाङ्गता दिवसको अवसरमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको विराटनगरमा भएको कार्यक्रममा सबै क्षेत्रका अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले आफ्नो कला देखाउने कुरा भयो ।
‘पहिले त म पनि नाच्थेँ’ भनेर उनले भनेकी मात्र थिइन् सबैले उनले अब तिमीले नाच्नुपर्छ भन्न थाले । केही दिनको छोटो तयारीपछि उनी कार्यक्रमको दिन स्टेज चढिन् । खुट्टा कामिरहेको थियो । ‘वसन्त नै बस्न खोज्छ यहाँ लोलाएर ….’ बोलको माइतीघर चलचित्रको गीतमा उनले त्यही कार्यक्रममा पहिलो पटक नाचिन् । गीत बजेपछि नाच्न थालेकी उनले गीत सकिएको पत्तै पाइनन् । त्यो नाचेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल नै भयो । त्यसपछि विराटनगरको महोत्सवमा उनले नृत्य देखाउने अवसर पाइन् ।
पछि बिस्तारै पूर्वका विभिन्न ठाउँमा उनलाई बोलाउन थालियो । बिस्तारै देशभरका विभिन्न ठाउँ
मा बोलाउन थालियो । देशभर हुँदै उनले विदेशमा अष्ट्रेलिया, बेलायत, मलेसिया, हङकङ, कतारलगायतका ठाउँमा पनि उनले नृत्य गर्ने अवसर पाइन् ।
नाचेर पनि कमाइ हुन्छ भन्ने उनले बुझ्न थालिन् । ‘आत्मबल दरो भयो भने अपाङ्गताले काम गर्न नछेक्ने बताउँछिन् उनी । अहिले बनेका संरचना कत्तिको अपाङ्गतामैत्री छन् भन्ने प्रश्नमा उनी भन्छिन् अहिले बनेका केही भवन अपाङ्गतामैत्री भए पनि धेरै ठाउँमा समस्या छ भन्छिन् उनी । तर पनि सार्वजनिक यातायातमा अहिले पनि अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई देख्नेबित्तिकै गाडी नरोक्ने, हेपेर बोल्ने लगायतका समस्या रहेको उनी बताउँछिन् ।
सरकारले अहिले लक्षित वर्गलाई छुट्याएको बजेट कत्तिको प्रभावकारी भएको छ भन्ने प्रश्नमा अहिलेका कार्यक्रमहरू प्रभावकारी भएको बताउँछिन् उनी । धेरै अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले अहिले सीप सिकेर केही न केही काम गरिरहेको उनी बताउँछिन् । नृत्यले उनलाइ यो परिचय दिएकाले भविष्यमा यसैमा रमाउने उनको योजना छ । यसका अलवा उनको जीवनमा आधारित ‘नीलम’ भन्ने छोटो फिल्म पनि बनेको छ । हाल उनी काठमाडांैको फिनिक्स कलेजमा स्नातकोत्तर तहको दोस्रो वर्षमा अध्ययनरत छिन् ।
Facebook Comment
अन्तर्वार्ता
ट्रम्प प्रशासनको नयाँ कदमले आप्रवासीलाई अर्को झड्का

अमेरिकी आन्तरिक राजस्व सेवा (आईआरएस) ले ट्रम्प प्रशासनको कडा आप्रवासन नीति कार्यान्वयन गर्न अध्यागमन अधिकारीहरूलाई करदाता डाटा प्रयोग गर्न दिने भएको छ ।अमेरिकी अध्यागमन एजेन्सी (आईस) सँग प्रस्तावित सम्झौता सफल भएमा कागजात नभएका आप्रवासीहरूको व्यक्तिगत विवरणलाई हस्तान्तरण गर्न सकिने बाटो खुल्नेछ । यसले गैरकानुनी रूपमा अमेरिका बसेका आप्रवासीका लागि थप संकट निम्तिने छ ।सम्झौताअन्तर्गत, आईआरएसले कागजात नभएका आप्रवासीहरूको नामलाई आफ्नो गोप्य करदाता डाटाबेससँग क्रस-रेफरेन्स गर्नेछ । योसँगै आप्रवासीहरूमाथि कारबाहीको जोखिम बढाउनेछ।अमेरिकामा व्यक्तिको कर जानकारी लामो समयदेखि सुरक्षित मानिन्छ । तर आईआरएस र आईएसबीच प्रस्तावित सम्झौता अगाडि बढेमा कर जानकारीको गोपनीयता सम्बन्धी अमेरिका अभ्यास तोडिनेछ । यसलाई अमेरिकी कर प्रणालीको ऐतिहासिक मान्यताविरोधी कदम भनेर अधिकारकर्मीहरूले टिप्पणी गरेका छन् ।
सीएनएनका अनुसार केही सातादेखिको वार्तापछि, प्रशासनका अधिकारीहरू एक यस्तो सम्झौता नजिक छन्, जसले आईस अधिकारीहरूलाई वैधानिक स्थिति नभएका आप्रवासीहरूका नाम र ठेगाना आईआरएसलाई बुझाउन र ती विवरणहरूलाई गोप्य डाटाबेसमा जाँच गर्न अनुमति दिनेछ।
यसबारे द वासिङ्टन पोस्टले शनिबार पहिलो पटक समाचार प्रकाशित गरेको थियो। ट्रम्प प्रशासनको अध्यागमन नीतिहरू कार्यान्वयन गर्न संवेदनशील करदाता जानकारी प्रयोग गर्ने विषयले आईआरएसका अनुभवी अधिकारीहरूलाई त्रसित बनाएको अमेरिकी सञ्चार माध्यमहरूले लेखेका छन् ।
कर तिर्दा पनि जोखिममा आप्रवासीहरू
कागजात नभएका आप्रवासीहरूले आफ्नो वैध कागजात नभए पनि आईआरएसलाई कर तिर्दै आएका छन्। उनीहरूले सामाजिक सुरक्षा नम्बर नपाए पनि व्यक्तिगत करदाता नम्बर (आईटीआईएन) को माध्यमबाट आयकर फाइल गर्न सक्छन्।
तथ्याङ्कअनुसार, अमेरिकामा रहेका करिब एक लाख १० हजार कागजातविहीन आप्रवासीहरूमध्ये आधाभन्दा बढीले हरेक वर्ष सरकारलाई कर तिर्छन्।
तर यो प्रस्तावित सम्झौताले उनीहरूले सरकारसँग बाँडेको कर जानकारी अध्यागमन कारबाहीका लागि प्रयोग हुने सम्भावना बढाएको छ। यसले गोपनीयता उल्लङ्घनको गम्भीर जोखिम उत्पन्न गरेको भन्दै मानव अधिकारकर्मीहरू र आप्रवासी वकालत समूहहरूले चर्को आलोचना गरेका छन् ।
कर प्रणालीमा अध्यागमन कारबाहीको प्रवेश
अहिलेसम्म आईआरएसको करदाता डाटा प्रायः आपराधिक अनुसन्धानमा सीमित मात्र प्रयोग हुँदै आएको थियो। तर, ट्रम्प प्रशासनको यो कदमले उक्त तथ्याङ्कलाई अध्यागमन कारबाहीको हतियारका रूपमा प्रयोग गर्ने नयाँ बाटो खोलेको छ ।
ट्रम्प प्रशासनले कठोर आप्रवासन नीति लागु गर्नेक्रममा यो कदम अगाडि बढाउन खोजेको हो । ट्रम्पले आफ्नो पहिलो कार्यकालदेखि नै कागजातविहीन आप्रवासीहरूलाई लक्षित गर्दै देशनिकाला नीति कडा पार्दै आएका छन्।
आप्रवासी समुदायमा भय
आईआरएसको प्रस्तावित डाटा साझेदारी सम्झौताले कागजातविहीन आप्रवासीहरूमा भयको वातावरण सिर्जना गरेको छ। उनीहरूको कर फाइल गर्दा सुरक्षित हुने विश्वास समाप्त हुन सक्ने खतरा छ।
विश्लेषकहरूले यो कदमले कर प्रणालीप्रतिको विश्वासलाई कमजोर पार्ने चेतावनी दिएका छन्। यसले अमेरिकी कर प्रणालीमा दीर्घकालीन असर पुर्याउन सक्ने देखिएको अमेरिकी सञ्चार माध्यमहरूले लेखेका छन् ।
यस कदमलाई ट्रम्प प्रशासनको ‘शक्तिको दुरुपयोग’ भन्दै आलोचना गर्नेहरू पनि छन्। गोपनीयता अधिकारका हिमायतीहरूले यसलाई कानुनी र नैतिक मान्यताको उल्लङ्घन भएको आरोप लगाएका छन्।
Banner
सुन्दरहरैँचामा विराट खुल्ला अन्तराष्ट्रिय बुद्धिचाल प्रतियोगिता सुरु

विराटचाेक माेरङकाे सुन्दरहरैँचामा विराट खुल्ला अन्तराष्ट्रिय बुद्धिचाल प्रतियाेगिता सुरु भएकाे छ । विराट चेस क्लव सुन्दरहरैँचाकाे आयाेजनामा भएकाे खेलमा नेपाल सहित भारत र बङ्गलादेशका १ सय २० खेलाडिले भाग लिने छन् । आजबाट सुरु भएकाे ४ लाख ६० हजार राशी पुरस्कार रहेकाे अन्तराष्टिय स्तरकाे प्रतियाेगिता पहिलाे पटक आयाेजना भएकाे आयाेजकले बताएकाे छ ।
सुन्दरहरैचा नगरपालिकाका नगरप्रमुख केदारप्रसाद गुरागाईले खेलकाे उद्घाटन गर्दै यस क्षेत्रकाे विकास पर्यटन प्रबर्धनमा टेवा पुग्ने बताए । उनले कमै मात्रामा हुने याे प्रकारकाे खेलमा बालबालिकालाई सहभागि गराउनसके उनीहरुकाे बाैदिक विकास हुने बताए ।
प्रतियाेगिता सुइस लिग अन्तर्गत नाै राउण्डमा हुने प्रमुख आर्बिटर भुपेन्द्र निराैलाले बताए । नेपालकाे चेस खेलकाे विकास र खेलाडि उत्पादनमा समेत सहयाेग पुग्ने बताए । प्रतियाेगितामा प्रथम हुने खेलाडिलाई १ लाख नगद सहित ट्रफि प्रदान गरिने छ । यस्तै दाेस्राे हुनेले ७० हजार तेस्राे हुनेले ५० हजार र चाैथाे हुनेले ३० हजार सहित ट्रफि हात पार्ने खेल सम्याेजक लक्ष्मि श्रेष्ठले बताए ।
खेल अवधिभरि बिभिन्न विधामा २० जनालाई पुरस्कार प्रदान गरिने समेत उनले बताए । त्याे राशि ५ हजार भन्दा माथि राखिएकाे बताइएकाे छ । सुन्दरहरैँचा १० स्थित पानस पार्टी प्यालेसमा सुरु भएकाे खेल आगामी ८ गते सम्म चल्ने छ । उद्घाटन कार्यक्रमकाे सभापतित्व क्लवका अध्यक्ष देबेन्द्र काफ्लेले गरेका थिए ।
Banner
ज्योति लाइफ इन्स्योरेन्सले फागुन २३ गतेदेखि आईपीओ बिक्री गर्ने

विराटचोकः ज्योति लाइफ इन्स्योरेन्सले फागुन २३ गतेदेखि ६६ करोड रुपैयाँ बराबरको ६६ लाख कित्ता आईपीओ बिक्री गर्ने भएको छ ।
इन्स्योरेन्सले निष्काशन गर्न लागेको कुल ६६ लाख कित्ता शेयरमध्ये ५ प्रतिशत अर्थात ३ लाख ३३ हजार कित्ता कर्मचारीहरुलाई र ५ प्रतिशत सामूहिक लगानी कोषहरुलाई सुरक्षित गरिएको जनाइएको छ । सर्वसाधारणले बाँकी ५९ लाख ४० हजार कित्ता शेयरका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् ।
सो आईपीओमा छिटोमा फागुन २८ गते र ढिलोमा चैत ८ गतेसम्म आवेदन दिन सकिनेछ । लगानीकर्ताले न्यूनतम १० कित्तादेखि ६६ हजार कित्तासम्मका लागि आवेदन दिन सक्ने आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धक एनएमबी क्यापिटल लिमिटेडले जनाएको छ ।
-
अर्थ5 years ago
समाचारमार्फत् आफ्नो चरित्रहत्या गरिएको भन्दै कानेपोखरीका युवा व्यवसायीले गरे पत्रकार सम्मेलन
-
Banner3 years ago
साउनदेखि कुन तहका कर्मचारीको कति तलब ?
-
खेलकुद5 years ago
रंगशालाको अवलोकन
-
मुख्य5 years ago
शेयर बजारमा झिनो अंकको गिरावट
-
अर्थ5 years ago
गोर्खा डिपाटमेन्ट स्टोर विराटचोकलाई ५० हजार जरिवाना
-
मुख्य5 years ago
सुन्दरहरैंचामा चोरले बोरामा हालेर लादैं गरेको बच्चालाई आमाले खोस्न सफल
-
मुख्य5 years ago
पुस १० गते खण्डग्रास सूर्यग्रहण लाग्ने भएकाले मोरङका संस्थागत विद्यालय बिदा
-
Banner5 years ago
गोठगाउँमा पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय सर्ने, गोठगाउँमा आज साँझ दीप प्रज्वलन गरिने
You must be logged in to post a comment Login