केही महिना अघि मैले भेटेको यो लेख कसले लेखेको हो स्पष्ट छैन । हामीले यसको आधिकारिकताबारे ब्याङकक र कम्बोडियामा रहेका हाम्रा अनुयायीहरूसँग बुझ्यौं । उनीहरुले हामीलाई ती माग्नेलाई खानेकुरा र पानी दिनु तर पैसा नदिनू भने । पैसा, त्यो पनि ठूलो नोट दिनाले माग्ने उद्योगलाई प्रोत्साहन मिल्छ, त्यसैले तपाईंहरू पनि यस कुरालाई मनन गरेर मात्र निर्णय गर्नुहोस् ।

‘मेट्रो स्टेसन नजिकै एउटी उमेर ठम्याउन नसकिने माग्ने महिला बस्छिन् । उनका लुगा फोहोर छन् कपाल पनि फोहोर र जिङ्ग्रिङ्ग छ । उनी उदास अनुहार लिएर घोसे मुन्टो लाएर बसेकी छिन् । उनको काँधमा एउटा २ वर्ष जतिको बच्चा छ र ऊ पनि त्यत्तिकै फोहोरी छ । उनको छेवैमा एउटा थोत्रो थाल छ, जसमाथि मानिसहरू पैसा फालेर हिँड्छन्, एउटा ठूलो पुण्य गरेको ठान्दै । हामी धेरैलाई पनि त्यस्तै अनुभव हुन्छ ।

म महिना दिनजसो त्यो बाटो नै भएर हिँडेँ तर मैले पैसा दिइनँ । किनभने यो काम माग्नेहरूलाई नियन्त्रण गर्ने एउटा ग्याङ सञ्चालित धन्दा हो । त्यहाँ सङ्कलित रकमलाई यस एरियाका माग्नेहरूले ग्याङलाई बुझाउने गर्छन् । त्यस्ता ग्याङका सञ्चालकहरूसँग अकूत सम्पत्ति, गाडी र बङ्गला हुन्छन् । माग्नेले पनि केही न केही त पाउँछ नै, जस्तो दुई छाक खाना र केहीलाई बेलुका एक क्वाटर भोड्का ।

त्यो बाटो हिँडेको एक महिनापछि एक दिन अचानक मेरो मनमा एउटा कुरा खड्क्यो, । महिनाको हरेक दिन विभिन्न समयमा त्यो बाटो हिँड्दा बच्चा उस्तै फोहोर थियो तर कहिल्यै रुँदैनथ्यो वा चिच्याउँदैनथ्यो । ऊ जहिले पनि ‘आमा’ को घुँडा छेउ मुन्टो लुकाएर चुपचाप सुतिरहन्थ्यो । जसका घरमा बालबालिका छन् उहाँहरूलाई एक दुई वर्षका ससाना बच्चा कस्ता हुन्छन् थाहा नै छ । बच्चाहरू २–३ घण्टा सुत्छन् र उठेर रुन्छन् चिच्याउँछन् र फेरि सुत्छन् । यस्तो प्रक्रिया चलिरहन्छ । तर यो बच्चा एक महिनासम्म हर समय सुतिरहेको भेटिइन्थ्यो । मेरो शङ्का झन् बढ्दै गयो र एक दिन मैले सोधँे, ‘यो बच्चा किन सधँै सुतिरहन्छ ?’

ती माग्नेले नसुने झै गरिन् र घोसे मुन्टो लगाएर आफ्नो टाउको आफूले लगाएको ज्याकेटले छोपिन् । मैले फेरि आफ्नो प्रश्न दोहो¥याएँ । उनले टाउको उठाइन् र दिक्क लागेको भावसहित मेरो पछाडि कतै टाढा हेरिरहिन् ।
‘भागिहाल यहाँबाट’ अस्पष्ट फुस्फुसाहट निस्क्यो मुखबाट ।

‘बच्चा किन सुतिरहन्छ’, म झण्डै चिच्याएँ । पछाडिबाट एक वृद्ध मानिसले मेरो काँधमा हात राखेर भने, ‘तिमी उनबाट के चाहन्छौ ? देख्दैनौ उनको जीवन कति कठिन छ ? हँ ?’ यसो भन्दै उनले एक मुठी चानचुन पैसा माग्नेको थालमा हालिदिए । माग्ने महिलाले आफ्ना हात आकाशतर्फ उचालिन् र सर्वकालिक पीडित र करुण अनुहार बनाइन् । वृद्धले मेरो कुमबाट हात हटाए र घरतर्फ लागे । मलाई पक्का विश्वास छ, उनले आफ्ना परिवारजनलाई आज मेट्रो स्टेशनमा आफूले कसरी एक अबला नारीको एक हृदयहीन मानिसबाट रक्षा गरेँ भनी सुनाउनेछन् ।

अर्काे दिन मैले आफ्नो एउटा साथीसँग कुरा गरें । यो साथी रमाइलो थियो । रुमानियन नागरिक उसले साढे तीन वर्ष जतिमात्र विद्यालयको मुख देखेको थियो र पनि शहरमा महङ्गा विदेशी गाडीमा घुम्न र झ्यालै झ्याल र बालकोनीहरू भएको घरमा बस्थ्यो । उसले नपढेर के भयो र ? उसबाट मैले माग्ने व्यवसाय ठूलो व्यापारको सानो हिस्सा मात्र भएको चाल पाएँ । हेर्दा वास्तविक लागे पनि यो व्यवसाय सङ्गठित छ र सङ्गठित आपराधिक समूहहरूबाट सञ्चालित हुन्छ । यसमा प्रयोग भएका बच्चाहरू जँड्याहाहरूका परिवारबाट भाडामा ल्याइएका वा चोरीका हुन्छन् ।

म बच्चा सधँै किन सुतिरहन्छ भन्ने आफ्नो प्रश्नको उत्तर खोजिरहेको थिएँ । मेरा मित्रबाट शान्त स्वरमा आएको जवाफले मलाई अशान्त तुल्यायो । उसले सहजताका साथ ‘उनीहरूलाई लठ्याउने वा मादक पदार्थ दिइएको हुुन्छ’ भन्यो ।
मैले चकित भएर सोधँे, ‘के तिनीहरुलाई हेरोइन वा भोड्का दिइएको हुन्छ ?’

‘हो त नि, त्यसैले त ती बच्चाहरु दिनभर चिच्याउँदैनन्’, उसले भन्यो ।

दिनभरी बच्चा शान्त रहोस् भनेर बच्चालाई भोड्का वा कुनै नशालु पदार्थ दिइन्छ । बच्चाको शरीरले त्यस्ता पदार्थ पचाउन सक्दैन र धेरै बच्चाहरू मर्छन् । अझ खराब त के छ भने कहिलेकाहीँ बच्चा दिनमै मर्छ र आमा बन्नेले दिनभर उसलाई काखमा लिएर बस्छिन् । यो नियम नै हो । बटुवाहरूले थालमा केही पैसा हालिदिन्छन् र बिचरी एक्ली आमालाई सहयोग गरी पुण्य कमाइयो भन्ने ठान्दछन् ।

भोलिपल्ट म आफ्नो पत्रकारिताको आत्मविश्वास बोकेर फेरि त्यो ठाउँमा गएँ । तर सबै उल्टो भयो । ती महिला सधैँझैँ भुइँमा बसेकी थिइन् तर उनको हातमा अर्कै बच्चा थियो । मैले ती महिलालाई यो बच्चासम्बन्धी कुनै कागजात छ र हिजोअस्तिको बच्चा कता गयो भनी सोधँे । उनले मेरो प्रश्नलाई बेवास्ता गरिन् तर बटुवाहरूले त्यसो गरेनन् । उनीहरूले दिमाग खुस्किएको भनेर स्टेसन बाहिर निकाले । पुलिस बोलाइयो तर ती महिला र बच्चा त्यहाँबाट बिलाइसकेका थिए । मलाई लाग्यो म पहरामा टाउको ठोक्दैछु ।

जब तपाई बाटोघाटोका छेउकुनामा काखमा बच्चा लिएर माग्दै गरेकी महिलालाई देख्नुहुन्छ र पैसा दिने सुरमा हुनुहुन्छ भने एकपटक गम्भीर भएर सोच्नुहोस् । यदि हजारौं लाखौं रुपैयाँ यसरी भिक्षा दिइरहने हो भने यो व्यवसाय बाँच्न सक्छ, तर भोड्का र नशालु वस्तु दिइएका अनगन्ती बच्चाहरू भने अकालमा मरिरहनेछन् ।

उदार र करुणाका खानी भएका भद्रभलाद्मीहरू हो, माग्नेले सडकमा सुताइरहेका बच्चालाई करुणामय भएर हेर्नुको साटो त्यसका पछाडि लुकेको भयानक तस्विरलाई सम्झनुहोस् ।
– नेपाल रिडर्सबाट