पहिलो चरणको लकडाउन सकिएर दोस्रो चरणको लकडाउन शुरु भइसकेको थियो । तीजको चहलपहल अरुबेलाको जस्तो नभए पनि भित्री गाउँघरमा आफ्नै तरिकाले तीज मनाउने क्रममा यताउता पालो गरीगरी घरघरमा दर खाने अनि खुवाउने चलन पहिलेको जस्तै देखिइरहेको थियो ।

टाढा भएको भए त यसै भन्न सकिँदैन थियो । दिदीहरु पनि एउटै गाउँमा भएको कारणले एक दिन मेरो घरमा दर खाने कार्यक्रम तय भयो । सबै बन्द छ । तर कताकता लुकीलुकी साना किराना पसल खुलेका छन भन्ने नि सुनियो । बिहानै केही सामान लिन म पनि बजार तिर लागेँ ।

गाउँका साना पसल त पहिल्यै पनि खुलेकै हुन् । त्यहाँ सबै सामान नपाइने हुनाले बजारको अलि ठूलै किराना पसल जानैपर्ने भयो । साना निजी सवारी साधन हुँइकिरहेका थिए । ठूला ट्रकहरु पनि फाट्टफुट्ट बाटोमा देखिइ नै रहेका थिए । चोकैमा भएको प्रहरी बिट छेउ हुँदै किराना पसलतिर गएँ ।

१८\२० जना उभिरहेका रहेछन् । कोही चाहिँ एकअर्काबाट अलि परपरै उभिएका थिए भने कोही चाहिँ टाँसिएका थिए । पसलमा लाइन नै लाग्नु पर्नेरहेछ । म पनि सबैभन्दा अन्तिममा उभिइरहेँ ।

हामी नेपालीलाई लाइनमा उभिन कुन चाहिँ ठूलो काउसोको माला हो र ? पिउने पानीको बिल तिर्न जाँदा होस् या बिजुलीको बिल तिर्न जाँदा होस्, जग्गाको तिरो तिर्न जाँदा होस् या बाटोको कर तिर्न जाँदा होस् । मोटरसाइकलमा पेट्रोल हाल्न जाँदा होस् या मेडिकलमा
दबाइ लिन जाँदा होस् । आखिर जहाँजहाँ हामी आफ्नो कामले जान्छौँ त्यहाँत्यहाँ लाइनमा उभिएकै छौँ ।

दोकाने दाइले थोरै मात्र सटर खोलेका रहेछन् प्रहरीको डरले । प्रहरी आइहाले त्यो सटर फुत्तै बन्द गर्न मिल्ने तरिकाले । सामान लिने मान्छे ले पूरै निहुरिएर माग्नुपर्ने रहेछ । जसले माग्छ उसको आदि बोली मात्रै सुन्दा रहेछ्न् दोकानेले । मनमा थोरै डर लिएर उभिइ नै रहेको छु म पनि । लगभग दुई घन्टापछि मेरो पालो आयो ।

‘के के चाइने हो एकै चोटि भन्नुहोस् है ।’ दोकानेले यति बोल्नासाथ मैले सामानको लिस्ट नै थमाइदिएँ उसको हातमा । केही समयपछि एघार सय तीस रुपैयाँ भयो पैसा दिनुस् अनि सामन लिनुस् भन्दै एउटा प्लास्टिक भित्रको सामान मेरो हातमा राखिदिए । सापटी मागेको नोट हजारहजारका २ ओटा मैले दिएँ । अरु कुनै चानचुन थिएन ।

‘ला प्रहरी पो आए त सबै जना भागौँ है नत्र डन्ठैडन्ठाले टाउकोमा बजाउँछन्’ पछाडी बाट खोइ को बोल्यो पत्तो नि पाइनँ । यसो पछाडि हेरेको मभन्दा पछि लाइनमा उभिएका ८\१० जना भागिसकेछ्न् । अलि परबाट हातमा डन्ठा बोकेका प्रहरी नि दोकानतिरै लम्किरहेका थिए । त्यतिबेलै दोकानको सटर हतारमा बन्द गरेर दोकाने दाइ भित्रै लुके । म चाहिँ त्यो प्लास्टिकको सामान बोकेर बाहिरै एक्लै रहँदो भएँ ।

आफ्नो टाउको जोगाउन म पनि त्यो सामान बोकेर भाग्नु शिवाय अर्को उपाय थिएन । दोकानेलाई दिएको दुई हजारमा एघार सय तिसको सामान मसँग छ बाँकी ८ सय ७० उसैले बोक्यो । म भागेर निकै परसम्म पुगेँ । मान्छे मजाले देखेको भए त दोकाने दाइले नि चिन्थे होलान् । सटरभित्र र सटरबाहिर बाट लेनेदेन भएको थियो । अनुहार दुवैले देखेको छैन । अब त्यो पैसा फिर्ता आउने कि न आउने भन्ने चिन्ता भयो ।

गइहालाँै भने प्रहरीको डण्डी टाउकोमा बजारिने डर, नजाऊँ भने यो अलिकति उभ्रेको पैसा पाइँदैन कि भन्ने डर । त्यहीँबाट भागेर आएका अरु पनि रै’छन् । सबैको एउटै कुरा भयो ‘हिजो नि खेदाए, आज नि खेदाए । ९ बजेपछि त झन् सबै बन्द रे । अब पैसा फिर्ता लिन जाँदा दोकाने दाइ ‘म त चिन्दिनँ कोको आउनुभयो ? सबै देख्दिनँ पनि’ भन्दै गनगनाउने गर्छन् रे ।’ के फसाद आइपर्यो नि गाँठे ।

यो समस्या मेरो मात्रै होइन । धेरैको समस्या एउटै भयो । बाटोमा साना चम्किला गाडी मजाले चल्न पाउने तर आफ्नो परिवारको लागि अत्यावश्यक सामान किन्न नपाउने कस्तो लकडाउन हो यो । त्यत्तिकै फर्किएँ त्यहाँबाट ।

२ महिना अगाडि आफन्त साह्रै बिरामी हुनुभएको थियो सिँधुवामा । हेर्न जाउँ भन्ने लागेर छिमेकीको मोटरसाइकल मागेर निस्किएँ । इटहरी, धरान हुँदै भेडेटारसम्म आरामले पुगेँ । तर भेडेटारमा रोकियो मलाई । मभन्दा अगाडि एउटा मोटरसाइकलमा नचिनेका दुई जना थिए । उनीहरु चाहिँ त्यहाँबाट फुत्तै जानुभयो । मलाई रोकेपछि प्रहरी दाइलाई सोधिहालेँ, ‘अनि उहाँहरु चाहिँ जानुभयो त ?’

‘उहाँहरुले प्रशासनबाट पास लिएर आउनुभएको छ । तपाईंको छ ?’ सजिलो उत्तर दिनुभयो । मसँग पास थिएन पनि । कुनै उपायले पनि म त्यहाँबाट जान सकिनँ । फर्किन बाध्य भएँ । पास भएकाहरु फटाफट गइरहेका थिए ।

प्रशासनबाट लिएको पास र यो कोरोनाबीच पक्कै पनि मितेरी साइनो रहेछ । पास भएकालाई कोरोना नहुने र अर्कोलाई नसर्ने अनि पास नभएकाहरुसँग कोरोना हुने र अर्कोलाई सजिलै सर्ने । कस्तो अचम्म को महामारी भित्रिएछ हाम्रो देशमा । अरु ठाउँ वा देशमा पनि यस्तै नै हो कि त्यो चाहिँ मैले पनि बुझिनँ तर आफूले यस्तै भोगियो ।

‘हामी जनता भेडाजस्तै छौँ । बन्द छ भन्ने सुनियो भने छ कि छैन बुझ्नलाई भनी हेर्न निस्किन्छौँ । सरकार त केही होइन सबै दोष जनताको मात्रै हो । जनता सचेत भइदिएका भए आज यस्तो सन्त्रास देशको सबै गाउँगाउँमा आउँदैन थियो’ भन्ने कुरा त्यहाँ पनि सुनियो । तैपनि काम विशेषले निस्कनै पर्छ ।

सबैतिर बन्द नै छ । सरकारी जागिर गर्नेहरुलाई त के भयो र सरकारले तलब दिएकै छ नि । मेरै छिमेकी दाइ सरकारी कर्मचारी हुनुहुन्छ । ‘वर्षैभरी बन्द भए पनि केही फरक पर्दैन । आखिर घरमै बसीबसी तलब आइरहेको छ बिना झन्झट । किन खुल्नु पर्यो’ भन्दै एकदम खुशी हुनुहुन्छ । तर सरकारी कामबाहेक अन्य कतै काम गर्नेलाई कसले तलब दिने ? दिनभरी काम गरेर बेलुकाको छाक टार्ने परिवार निकै छन् हाम्रो देशमा । उनीहरुलाई कसले हेर्ने ?

आज सबैलाई विपत परेकै छ । सबैलाई माहामारीको डर पक्कै छ । तर कतिलाई त आफ्नो परिवारलाई के खुवाउने भन्ने अर्को डर थपिएको छ । हो उसले त खुशीसाथ आफ्नो बा(लबच्चालाई घरभित्रै राखेको छ । ऊसँग प्रशस्त सम्पत्ति छ । एक कल फोन गर्दा घरैमा सबै घरायसी सामान आइपुग्छ । ऊ सरकारी कर्मचारी पनि हो । हरेक महिना सरकारबाट उसलाई तलब आउँछ । अझै लामो समय बन्द भए पनि उसलाइ केही असर पर्दैन ।

तर विचरा त्यो मान्छे ले के गर्दै होला । जो दिनभर अर्काकोमा काम गथ्र्याे । ऊ सरकारी जागिरे पनि होइन । ऊ पहिल्यैदेखि गरिब नै थियो । हिजोको दिनमा पनि आफ्नो परिवार पाल्न उसलाई निकै धौधौ भएको थियो । छ महिना सम्ममा उसले के खायो अनि आफ्नो परिवारलाई कसरी पालिरहेको छ कसले सोच्ने उसको बारेमा ? लकडाउन अनि सबै बन्द मात्रै अहिलेको समस्याको समाधान हो त ? सरकारबाट पाउने सेवा सुविधाका हकदारहरुलाई लकडाउन धेरै राम्रो भएको छ । तर जो सरकारी जागिरभन्दा बाहिर छ उसलाई यो घातक भएको छ ।