काठमाडौंः पछिल्लो पटक एफपीओ निष्काशनको अनुमति माग गर्नेमा सबै लघुवित्त कम्पनीहरु छन् । धेरै लघुवित्तहरुले संस्थापक र साधारण शेयरको अनुपात मिलाउनको लागि मात्रै एफपीओ निष्काशन गर्न थालेका हुन् ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले मर्जर तथा एक्विजिसनको नीति ल्याएपछि धेरै विकास बैंक र फाइनान्स कम्पनीहरु मर्जर भए पनि वाणिज्य बैंक र लघुवित्त कम्पनीहरु मर्जरमा गएका थिएनन् । पछिल्लो समय भने वाणिज्य बैंक र लघुवित्त कम्पनीहरु धमाधम मर्जरमा गएको देख्न सकिन्छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी ऐन (बापिया)ले कम्पनीमा साधारण शेयरको अनुपात न्यूनतम ३० प्रतिशत हुनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । पछिल्लो समय लघुवित्त मर्जरमा गएपछि शेयर रेसियो अनुपात मिलाउनको लागि नै एफपीओमा जान थालेको लघुवित्तका एक सञ्चालकले बताए ।

धितोपत्र बोर्डले प्रिमियममा एफपीओ निष्कासन गर्दा पछिल्लो तीन वर्षको पूँजीकृत भएको आम्दानी (खुद नाफा), भविष्यमा प्राप्त हुने नगद प्रवाहको वर्तमान मूल्य (डिस्काउन्टेड क्यास फ्लो) र बोर्डमा निवेदन दिनुभन्दा सातदिन अगाडिको १८० दिनको औसतबजार मूल्य गणना गरी प्राप्त हुने कुल मूल्यको औसत मूल्य वा संस्थाको पछिल्लो लेखापरीक्षण भएको वित्तीय विवरण अनुसारको प्रति शेयर नेटवर्थको चार गुणाले हुन आउने मूल्यमध्ये जुन कम हुन्छ सो मूल्यलाई प्रिमियम मूल्य कायम गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको थियो । यस्तो व्यवस्थाले गर्दा केही वर्ष अगाडि एफपीओ निष्काशनमा छुट्टै चार्म थियो किनभने कम्पनीले बिना कुनै मेहनत एफपीओ निष्काशन गरेपछि रिजर्भ बलियो बनाउन पाउने एवम् एफपीओ निष्काशन पछिको केही वर्ष बोनस समेत खान पाउने अवस्था थियो ।

कम्पनीहरुले आफ्नो नियमित बिजनेसभन्दा बाहिर ध्यान दिएर ब्यालेन्स सिट राम्रो बनाउन खोजेको भन्दै धितोपत्र बोर्डले पछिल्लो पटक प्रिमियममा एफपीओ निष्काशन गर्ने नियमावलीमा परिमार्जन गरी कम्पनीको पछिल्लो लेखा परीक्षणबाट कायम भएको नेटवर्थसम्म मात्रै मूल्य राखेर एफपीओ निष्काशन गर्न पाउने व्यवस्था ग¥यो । त्यसपछि भने एफपीओको निष्काशनमा कमी आएको हो । धितोपत्र बोर्डको तथ्याङ्क अनुसार सबैभन्दा पछिल्लो एफपीओ करिब ४ वर्ष अगाडि सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनले निष्कासन गरेको थियो । कम्पनीले प्रति कित्ता २०० रुपैयाँमा ४ लाख ६३ हजार ८ सय २६ कित्ता बराबरको एफपीओ निष्काशन गरेको थियो ।

अहिले बोर्डमा ६ वटा लघुवित्तले एफपीओ निष्काशनको लागि आवेदन दिएका छन् । ६ वटा लघुवित्तले २५ लाख २६ हजार ५ सय ४१ कित्ता बराबरको ३२ करोड २० लाख ३ हजार रुपैयाँ बराबरको एफपीओ निष्काशनको लागि आवेदन दिएका हुन् । बोर्डमा आवेदन दिने लघुवित्तहरुमा किसान लघुवित्त वित्तीय संस्था, मिर्मिरे लघुवित्त वित्तीय संस्था, युनिक नेपाल लघुवित्त बित्तीय संस्था, उन्नति सहकारी लघुवित्त वित्तीय संस्था, समता घरेलु लघुवित्त वित्तीय संस्था र नयाँ सारथी लघुवित्त वित्तीय संस्था हुन् । ६ वटै लघुवित्तले मर्जर प्रक्रिया पार गरेर साधारण र संस्थापक शेयरको स्वामित्व मिलानको लागि मात्रै एफपीओ निष्काशन गर्न लागेका हुन् ।

किसान लघुवित्तमा एनआरएन लघुवित्त र दिव्या लघुवित्त गरी दुई वटा लघुवित्त मर्जर भएर एकीकृत कारोबार भएको छ । कम्पनीले १ सय २५ रुपैयाँ प्रति कित्तामा १२ लाख ९८ हजार २ सय ५९ कित्ता शेयर निष्काशन गर्न लागेको हो ।

मिर्मिरे लघुवित्त वित्तीय संस्थाले बुद्धज्योति लघुवित्त र नागबेली लघुवित्तलाई एक्वाएर गरेर मिर्मिरे लघुवित्तको रुपमा एकीकृत कारोबार शुरु गरेको छ । कम्पनीले प्रति कित्ता १७७ रुपैयाँ ८० पैसामा ५१ हजार ३ सय १६ कित्ता शेयर एफपीओ मार्फत निष्काशन गर्न लागेको हो ।

युनिक नेपाल लघुवित्तले घोडीघोडा लघुवित्तलाई मर्जर गरेर एकीकृत कारोबार गरेको छ । कम्पनीले प्रिमियम नथपिकनै १ सय रुपैयाँमा ३ लाख ७९ हजार ४ सय २५ कित्ता शेयर निष्काशन गर्न लागेको हो ।

उन्नति लघुवित्त र सहकार्य लघुवित्त मर्जर भएर उन्नति सहकार्य लघुवित्त वित्तीय संस्थाको रुपमा कारोबार भएको छ । कम्पनीले प्रति कित्ता १५९ रुपैयाँमा १ लाख ७८ हजार ४ सय ५१ कित्ता शेयर निष्काशन गर्न लागेको छ ।

त्यसैगरी समता लघुवित्त र घरेलु लघुवित्त मर्जर भएर समता घरेलु लघुवित्तको रुपमा एकीकृत कारोबार भइरहेको छ । कम्पनीले १५९ दशमलव ०७ रुपैयाँमा २ लाख ८९ हजार ४ सय ४० कित्ता शेयर निष्काशन गर्न लागेको हो ।

त्यस्तै नयाँ नेपाल लघुवित्त र सारथी लघुवित्त बीच मर्जर भएर सारथी नेपाल लघुवित्त वित्तीय संंस्थाको रुपमा कारोबार भएको छ । कम्पनीले प्रति कित्ता ११६ रुपैयाँमा ३ लाख २९ हजार ६ सय ४९ कित्ता एफपीओ निष्काशन गर्न लागेको हो ।